Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2022-061

30 Haziran 2022

VERGİ İNCELEMELERİNDE UYULACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE BAZI DEĞİŞİKLİKLER YAPILMIŞTIR

Bilindiği gibi 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile vergi inceleme süreçlerine ilişkin olarak bazı değişiklikler yapılmış ve bu değişikliklerin 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.

  1. 7338 SAYILI KANUNLA VERGİ İNCELEME SÜREÇLERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

Vergi Usul Kanunu (VUK)’nun 139 ve 140 ncı maddelerinde yapılan ve 1 Temmuz 2022 tarihinde yürürlüğe girecek olan değişiklikleri şu şekilde özetlemek mümkündür:

  • Vergi incelemeleri esas itibariyle mükellefin işyerinde değil vergi inceleme elemanının dairesinde yapılır.

İncelemenin dairede yapılması, incelemeye tabi olanın iş yerinde tespit yapılmasına ve çalışmalarda bulunulmasına engel değildir.

Mükellef ve vergi sorumlusunun talep etmesi ve iş yerinin müsait olması halinde inceleme iş yerinde de yapılabilir.

Bu hükümlerin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

  • İncelememeye başlama tutanağı alınması uygulaması kaldırılmış olup, bunun yerine nezdinde vergi incelemesi başlayana, vergi incelemesinin konusu ve incelemeye başlanıldığı yazıyla bildirilir. Ayrıca, yazının bir örneği mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine de gönderilir.
  1. VERGİ İNCELEMELERİNDE UYULACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

Hazine ve Maliye Bakanlığınca Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinde (Yönetmelik), yukarıda belirtilen yasal değişikliklere uyumu da içeren bazı değişiklikler yapılmıştır.

Tamamı 1/7/2022 tarihinde yürürlüğe girecek olan bu değişiklikler özetle aşağıdaki gibidir:

  • Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, vergi incelemesine, inceleme görevinin verilmesinden itibaren en geç 15 gün içinde incelemeye başlanacaktır. Bu süre içinde incelemeye başlanılamaması halinde durum gerekçeli bir yazı ile vergi inceleme elemanının bağlı bulunduğu birime bildirilecek, ilgili birim, incelemeye başlanılamamasını haklı kılan bir mazeretin varlığı halinde en fazla 5 gün ilave süre verebileceği gibi inceleme görevini başka bir inceleme elemanına da verebilecektir. Değişiklikten önce bu süreler sırasıyla 30 ve 15 gündü. Değişiklikle inceleme sürecinin hızlandırılması amaçlanmaktadır.

Değişiklikten önce vergi incelemesine, incelemeye tabi olan nezdinde düzenlenen “İncelemeye Başlama Tutanağı” ile başlanmaktaydı. Yapılan değişiklik uyarınca, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren vergi incelemesine, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenecek “İncelemeye Başlama Bildirimi” ile başlanacaktır. İncelemeye Başlama Bildiriminin bir örneği nezdinde inceleme yapılana, bir örneği vergi incelemesi yapmaya yetkili olanın bağlı bulunduğu inceleme ve denetim birimine, bir örneği ise mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

İncelemeye başlama tarihi, mükellefin tutanağı imzaladığı tarik iken, yapılan değişiklikle, “incelemeye başlama bildiriminin düzenlendiği tarih” olarak belirlenmiştir.

  • Yönetmeliğin 12 nci maddesinde yapılan değişikliklerle, Hazine ve Maliye Bakanlığının elektronik olarak tutulmasına izin verdiği defter ve belgeleri Bakanlık tarafından oluşturulan sistemi kullanmak suretiyle elektronik ortamda ibraz etmelerinin esas olduğu hükme bağlanmıştır.

Mükellefin işyeri adresi, işyeri adresinin bulunmaması halinde ikametgâh adresi ile inceleme görevi verilenin çalışma yerinin aynı ilde bulunmaması halinde, defter ve belgeler mükellefin işyeri adresi, işyeri adresinin bulunmaması halinde ikametgâh adresinin bulunduğu ildeki dairede teslim alınır. Mükellefin talebi halinde defter ve belgeler inceleme görevi verilenin sürekli çalışma yerindeki dairede de teslim alınabilir. Bu fıkranın uygulanmasında dördüncü fıkra hükmü saklıdır.

Nezdinde inceleme yapılacak olanla temas kurulamaması veya ilgili ile temas kurulmasına rağmen verilen sürede defter ve belgelerin ibraz edilmemesi gibi hallerde inceleme, ilgilinin vergi dairesindeki dosyasında yer alan belgeler, elektronik ortamda tutulmasına izin verilen veriler ve diğer kaynaklardan elde edilen her türlü bilgi ve belgeler ile varsa Başkanlığın risk analizi sonuçlarına dayalı olarak yürütülür.

  • Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, vergi incelemeleri esas itibarıyla dairede yapılacaktır (Önceden mükellefin işyerinde yapılması esastı).

Yeni duruma göre incelemeye tabi olanın defter ve belgelerini ibraz etmesi kendisinden yazılı olarak istenecektir.

İstenilen defter veya belgeleri belli edilen zamanda mazeretsiz olarak getirmeyenler, bunları ibraz etmemiş sayılacaklardır. Haklı bir mazeret gösterenlere, defter ve belgelerini daireye getirmeleri için uygun bir süre verilecektir.

İncelemenin dairede yapılması, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından incelemeye tabi olanın iş yerinde tespit yapılmasına ve çalışmalarda bulunmasına engel değildir.

Mükellef ve vergi sorumlusunun yazılı olarak talepte bulunması ve iş yerinin müsait olduğunun tespit edilmesi halinde, inceleme iş yerinde de yapılabilir.

  • Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, incelemenin dairede yapıldığı durumlarda, nezdinde inceleme yapılanın işyeri adresi, işyeri adresinin bulunmaması halinde ikametgâh adresi ile vergi incelemesi yapmaya yetkili olanın çalışma yerinin aynı ilde bulunmaması halinde tutanaklar, nezdinde inceleme yapılanın işyeri adresi, işyeri adresinin bulunmaması halinde ikametgâh adresinin bulunduğu ildeki dairede imza edilecektir. Nezdinde inceleme yapılanın talep etmesi halinde tutanaklar vergi incelemesi yapmaya yetkili olanın sürekli çalışma yerindeki dairede de imzalanabilir. Düzenlenen tutanakların birer nüshasının tutanakları imza edenlere verilmesi zorunludur.
  • Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile Bakanlık tarafından oluşturulan sistem üzerinden ibraz edilen elektronik defter ve belgelerin iadesine ilişkin düzenleme yapılmış ve bunların, ilgili rapor değerlendirme komisyonunun rapora ilişkin nihai değerlendirmesini müteakip en geç otuz gün içerisinde sistemden silineceği hükme bağlanmıştır.