Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2022-047

21 Nisan 2022

KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SERİ NO: 41)

Bilindiği üzere, KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ ile daha önce çıkarılmış olan 123 adet KDV Genel Tebliği yürürlükten kaldırılarak KDV konusu tek Tebliğde toplanmıştır.

Daha sonra çıkarılan 40 adet değişiklik Tebliği Sirkülerlerimiz ile açıklamalara konu edilmiştir.                        

Söz konusu KDV Genel Uygulama Tebliğinin bazı bölümlerinde değişiklik yapan ve ilişikte metnini sunduğumuz 41 No.lu Tebliğin 1, 10, 12, 16 ve 18 inci maddeleri 1/4/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde (yani 21 Nisan 2022’de); 2, 3, 5, 6, 7, 8, 17 nci maddeleri yayımı tarihini takip eden ay başında (1 Mayıs 2022’de), diğer maddeleri ise yayımı tarihinde (21 Nisan 2022’de) yürürlüğe girmiştir.

41 No.lu KDV Genel Tebliği ile getirilen değişiklikler aşağıda tablo halinde özetlenmiştir.

41 NO.LU KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ İLE GETİRİLEN DEĞİŞİKLİKLERİ ÖZETLEYEN TABLO

TEBLİĞ MADDE

NO

GETİRİLEN DEĞİŞİKLİĞİN ÖZET OLARAK AÇIKLANMASI

1

 

41 no.lu Tebliğin 1. maddesinde KDV Genel Uygulama Tebliğinin (KDVGUT) I/B-8.2. bölümünde yer alan 2 örnek değiştirilmiştir.

 

Bu bölümde arsa karşılığı inşaat ilişkileri konu edilmektedir.

 

Bu ilişkide inşaatın bitimine bağlı olarak arsa sahibi ve müteahhit arasında yapılan faturalaşmada trampaya konu arsanın ve bağımsız bölümlerin KDV oranının 2022/33 sayılı Sirkülerimizde belirttiğimiz yeni taşınmaz oranlarına uyumlu hale getirilmesi amacıyla bölümde yer alan iki adet örnek güncel hale getirilmiştir. 

 

Söz konusu faturalaşma hakkında 2022/18 sayılı Duyurumuzda ve arsa karşılığı inşaata ilişkin yeni rejim hakkında 2018/92 sayılı Sirkülerimizde geniş açıklama mevcuttur.

 

 

 

2

 

 

Tebliğin 2. Maddesi ile İSTEĞE BAĞLI TAM TEVKİFAT uygulaması başlatılmaktadır.

 

İsteğe bağlı tam tam tevkifat kapsamına, esas itibariyle tevkifata tabi tüm işlemler girmektedir. Kapsama girmeyen iki tevkifat işlemi aşağıdaki gibidir:

  • 5018 sayılı Kanuna ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlar, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri, kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları ile kalkınma ajanslarına ifa edilen ve Tebliğde özel olarak belirlenmeyen, KDV mükellefleri tarafından (5/10) oranında KDV tevkifatı uygulanan diğer bütün hizmet ifaları (sağlık hizmet sunucuları tarafından verilen ve faturası Sosyal Güvenlik Kurumu'na düzenlenen sağlık hizmetleri hariç),
  • Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü'ne yapılan ve Tebliğde özel olarak belirlenmeyen, KDV mükellefi kurumlar tarafından (2/10) oranında KDV tevkifatı uygulanan diğer bütün teslimler (su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji kullanımları hariç).

 

Buna göre, yukarıdaki işlemler haricindeki tevkifat kapsamına giren işlemlerde herhangi bir KDV mükellefi, mal veya hizmet satın aldığı herhangi bir satıcıyla yıllık anlaşma yaparak, anlaşma süresi boyunca, tevkifat sorumluluğu bulunup bulunmadığına bakılmaksızın

%100 oranında (tam) KDV tevkifatı göstererek fatura düzenleyebilecektir. 

Bilindiği gibi, tevkifata tabi alımları dolayısıyla KDV tevkifatı uygulayanlar, tevkifat tutarını beyan edip ödemiş olmaları şartıyla, tevkif edilen vergi ile sınırlı olmak üzere bu işlemlerle ilgili olarak önceki safhalarda ortaya çıkan verginin hazineye intikal etmemiş olması nedeniyle müteselsil sorumluluk uygulaması ile muhatap tutulmamaktadırlar.

İşte bu tedirginlikten kurtulmak isteyenler veya satıcının özel esaslara tabi olması gibi durumlar nedeniyle sıkıntı yaşamak istemeyenler ve/veya kendi KDV iadelerini sorunsuz almak isteyen mükellefler isteğe bağlı tam tevkifat uygulamasından yararlanabilirler.

 

Anlaşma yapılmayan diğer satıcılarla ilgili işlemler genel hükümlere tabi olacaktır.

 

Alıcı ile satıcı arasında isteğe bağlı tam tevkifat konusunda anlaşma yapıldığında,

 

-Alıcı tarafından satıcıya KDV ödemesi yapılmayacak ve  tevkifata tabi tutulan KDV’nin tamamı (yani işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV) 2 no.lu KDV beyannamesi ile beyan edilip yasal süresi içinde ödenmek durumunda kalınacaktır.

 

-Satıcı ise, KDV’nin tamamını tahsil etmekten mahrum kalacak ve devreden KDV’si ile sınırlı olarak KDV iadesi talep etmek zorunda olacaktır.

 

Bu olumsuz unsurlara karşın, alıcı KDV iadesi talep etmekte ise, KDV’nin tamamını vergi dairesine yatırdığı için alt firma sorunundan, anlaşma yaptığı firma itibariyle kurtulacaktır.

 

Bu düzenleme ile satıcıların aksattığı KDV’den alıcıların sorumlu tutulmaktan kurtulmaları için imkân verildiği anlaşılmaktadır.

 

Kendi kabulüyle normal tevkifat oranı yerine %100 tevkifata uğramayı kabul eden satıcı devrolan KDV si müsait olmak şartıyla, bu şekilde tahsilinden mahrum kaldığı KDV’nin iadesini normal prosedürleri yerine getirmek şartıyla isteyebilir. İadeyi alabilmesi için alıcının KDV’yi beyan edip ödemiş olması şartı aranmaktadır.

 

Tevkifata tabi işlemlerde iade için sorumlunun KDV’yi ödemiş olması şartı 35 no.lu KDV Tebliği ile genel anlamda getirilmiş, fakat bu şarta ilişkin hüküm Danıştay Dördüncü Dairesinin 09.09.2021 tarih ve E.2021/2647 sayılı yürütmenin durdurulması kararıyla kaldırılmıştır. İtiraz üzerine yürütme yeniden başlamış olmakla beraber, Danıştay Dördüncü Dairesi yürütmeyi yeniden durdurmuştur. (01.02.2022 tarih ve E.2021/2647 sayılı karar)

 

İsteğe bağlı tam tevkifat uygulamasında KDV iadesi için alıcının KDV’yi ödemiş olması şartı KDVGUT’un yeni bir bölümünde ayrıca getirildiği için yukarıdaki yargılama süreci bu kapsamdaki ödeme şartını etkilemeyecektir.

 

Bu madde 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

 

 

3

 

 

Tebliğin 5. maddesi ile demir-çelik ürünlerinin 4/10 oranı ile kısmi KDV tevkifatı kapsamına alınması ile ilgili olarak, KDVGUT’un ilgili bölümlerine demir-çelik ibarelerinin eklenmesi, Tebliğin 3. maddesi ile sağlanmıştır.

 

 

4

 

 

2022/26 sayılı Sirkülerimizde belirttiğimiz gibi, 5189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile KDV oranlarına ilişkin II sayılı listedeki %8 orana tabi gıda maddelerinin komple I sayılı listeye aktarılması (% 1 orana tabi hale getirilmesi) nedeniyle, II sayılı listedeki “A” ve “B” ayırımı sona ermiş olup, Tebliğin 4. maddesinde bununla ilgili ibare değişiklikleri düzenlenmiştir.

 

 

5

 

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 5. maddesi ile 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren demir ve çelik ürünlerinin teslimi 4/10 oranında kısmi tevkifata tabi hale getirilmiştir.

 

Bu yeni kısmi KDV tevkifatı KDVGUT’un I/C bölümüne 2.1.3.3.8. no.lu başlıkla eklenen hükümlere tabi olacaktır.

 

Belirlenmiş alıcıların tüm teslim ve hizmetleri kısmi tevkifat kapsamı dışında tutulduğu için (KDVGUT I/C.2.1.3.4.1), halka açık olan demir-çelik üretici ve satıcılarının teslimlerinde ayrıca ithalatçıların ve cevherden üretim yapanların ilk teslimlerinde bu tevkifat uygulanmayacak, bunlar dışındaki uzun veya yassı demir ve çelik ürünlerinin imalatçıları veya tüccarları tarafından satışında 4/10 oranında KDV tevkifatına tabi olacaktır.

 

Demir veya çelikten mamul vida, kilit, çivi, yay vs. gibi eşya teslimlerinde bu tevkifat söz konusu değildir.

 

Bu madde 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

Tebliğin bu bölümü yeterince açık olduğu için yukarıdaki izahla yetiniyoruz.

 

 

6

 

 

Demir-çelik mamullerinin tevkifat kapsamına alınması ile ilgili ibare değişikliği

7

 

KDV iade türlerinin tamamına yakın kısmında, teminatsız, incelemesiz ve YMM raporsuz olarak NAKDEN alınabilecek iade tutarı, her bir ay ve her bir iade türü için 5.000 TL. ile sınırlandırılmıştı. Uzun süreden beri uygulanan bu 5.000 TL’lik had 10.000 TL’ye çıkarılmış olup, 41 no.lu Tebliğin 7. maddesinde buna ilişkin gerekli ibare değişiklikleri yapılmıştır.

 

Bu had yükseltilmesi olumlu ise de yeterli değildir. Çünkü haddin ilk konulduğu yıldaki TL alım gücüne göre en az 8 kat yükseltilerek 40.000 TL seviyesine getirilmesi daha isabetli olurdu.

 

Bu madde 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

 

 

8

 

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 8. maddesi ile İMALATÇI-İHRACATÇILAR TARAFINDAN YAPILACAK DİREKT İHRACATLARDA İSTENİRSE, İADESİ TALEP EDİLECEK KDV TUTARININ İHRAÇ BEDELİNİN %10 U ŞEKLİNDE GÖTÜRÜ OLARAK TESPİTİ imkânı getirilmiştir.

 

İmalatçı-ihracatçılar bu tercih haklarını aylık bazda kullanabilirler. Yani belli bir ayda gerçekleşen, imal ettikleri veya fason yaptırdıkları malların direkt ihracına ilişkin iade hakkının tümünde ya gerçek usulü (yüklendikleri KDV’yi) ya da götürü usulü (ihraç bedelinin %10’unu) devrolan KDV’lerini aşmamak kaydıyla talep edebilirler.

 

Götürü usulün benimsenmesi halinde, KDV ödemeksizin ithal veya yurt içinden temin ettikleri malların ihraç malının bünyesine giren kısmına ait maliyet bedellerinin ihraç hasılatından indirilmesi ve bakiye ihraç tutarının %10’unun KDV iadesi tutarı olarak tespiti gerekmektedir.

 

İadesi istenecek KDV tutarının bu şekilde götürü olarak belirleme tercihinde bulunan mükelleflerin, ihracın gerçekleştiği aya ait KDV indirim listesine ilaveten bu aydan önceki 24 ayın KDV indirim listesini de beyan etmeleri gerekmektedir. Bu şart caydırıcı nitelik taşımaktadır. Buna mukabil söz konusu götürü usulü tercih edenlerin, KDV yüklenim listesi dışındaki iade için gerekli tüm bilgi ve belgeleri vermeleri ayrıca ilgili meslek odasına üyeliği gösteren belge ile imalatçı olunduğunu gösteren belgenin bir defaya mahsus verilmesi istenmektedir.

 

 

 

Bu götürü usulün uygulandığı durumda teminatsız, incelemesiz ve YMM tasdik raporsuz nakit iade sınırı 10.000 TL. olmakla beraber, götürü usulü tercih eden mükellef yasal süresi içinde bir YMM ile tam tasdik sözleşmesi yapmışsa, söz konusu nakit iade sınırı 100.000 TL. olarak uygulanacaktır. Bu özellik götürü usulün tercih sebeplerinden biri olabilir.

 

Bu yeni imkânın detayları konusunda 41 no.lu Tebliğin 8. maddesi göz önünde tutulmalıdır.

 

Bu madde 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

9

 

41 no.lu Tebliğin 9. maddesinde gıda maddelerinin toptan veya perakende satışına ilişkin ayırımı kaldıran 5189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararına paralel olarak örnek cümlesinde değişiklik yapılmıştır.

 

10

 

2022/33 sayılı Sirkülerimizde açıkladığımız üzere, 2. el binek oto alım-satımı yapanların özel matrah şekli uygulayarak alış bedelinden satış bedelini çıkarmak suretiyle buldukları KDV matrahı üzerinden hesapladıkları KDV oranı %1’den %18’e çıkarılmıştır.

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 10. maddesi bu konuyla alakalı Tebliğ cümlesini yukarıdaki değişikliğe uyarlı hale getirmektedir.

 

11

 

41 no.lu Tebliğin 11. maddesiyle KDVGUT’un III/B-1.1 bölümündeki perakende teslimin tanımı aynen korunmuştur.

 

5189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararındaki gıda maddelerinin toptan ve perakende teslimindeki oran farklılaşmasını sona erdiren hüküm nedeniyle, Tebliğin bu bölümünde yer alan gıda maddelerinin toptan ve perakende teslimindeki KDV oran farklılığına ilişkin cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.

 

 

12

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 12. maddesiyle, KDVGUT’un III/B-2.1.1. bölümüne açıklamalar ve örnekler eklenmiştir.

 

2022/33 sayılı vergi Sirkülerimizde belirttiğimiz gibi 5359 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla konutlara ilişkin KDV oranının tespitine yönelik olarak getirilen yeni rejim 01.04.2022 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur.

 

Bu maddede bahsi geçen açıklama ve örnekler, konut KDV oranı tespitinde hangi hallerde eski usullerin hangi hallerde 5359 sayılı Kararla getirilen yeni rejimin uygulanacağını açıklamaktadır.

 

Özetlemek gerekirse, inşaat ruhsatı 01.04.2022 tarihinden önce alınmış konutların tesliminde KDV oranı açısından 5359 sayılı Karardan önceki hükümler uygulanacaktır. Yeni rejim, inşaat ruhsatı 01.04.2022 ve daha sonraki tarihlerde alınmış konutlar için geçerli olacaktır.

 

Tebliğin 12. maddesi yeterince açık olduğu için yukarıdaki izahatla yetiniyoruz.

 

İnşaat ruhsatı Nisan 2022 öncesinde alınmış konutların KDV oranının tespitinde 2021/122 sayılı duyurumuza, 01.04.2022 ve daha sonra inşaat ruhsatı alınmış konutların teslimine ilişkin KDV oranı hakkında 2022/33 sayılı Sirkülerimize bakınız.

13

 

Gerek eski rejimde, gerekse 5359 sayılı Kararın yürürlüğe konduğu 01.04.2022 tarihinden sonra inşaat ruhsatı alınan konutlara ilişkin yeni rejimde, konut KDV oranlarının tespitinde net alanın ne olduğu önem taşımaktadır.

 

Net alanın nasıl hesaplanacağı KDVGUT’un III/B-2.1.3. bölümünde açıklanmıştı.

 

Net alan hesabının nasıl yapılacağı teknik bir konu olduğu, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu konuda tarif yapmasının doğru olmadığı gerekçesiyle açılan dava sonucunda Danıştay Tebliğin söz konusu bölümünü iptal etmişti. (Danıştay Dördüncü Dairesi’nin 11.05.2017 tarih ve E.2014/4835, K.2017/2170 sayılı Kararı)

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 13. maddesi ile Maliye İdaresi bu Danıştay kararına uyum göstererek kendi net alan tanımından vazgeçmiş ve bunun yerine Danıştay kararında işaret edilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının çıkardığı “Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği” nde yer alan net alan tanımının dikkate alınacağını kabul etmiştir.

 

14

 

2022/26 sayılı Sirkülerimizde belirttiğimiz gibi, ÖTV’ye tabi olanlar dışındaki gıda maddelerinin KDV oranının %8’den %1’e indirilmesi sonucunda bu maddelerin toptan ve perakende satışında uygulanan oran farklılığı sona ermiş, KDV oranlarına ilişkin 2007/13033 sayılı ana Kararnameye ekli I sayılı listenin 6 ncı sırası yürürlükten kaldırılmıştır.

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 14. maddesiyle, söz konusu 6. maddeyle ilgili toptancı hallerinde faaliyet gösterenlere yapılan ve toptancı hallerinde faaliyet gösterenlerce yapılan taze sebze-meyve satışlarında %1 uygulanacağına dair hükmü açıklayan KDVGUT’un III/B-2.3. no.lu bölümü yürürlükten kaldırılmıştır.

 

15

 

41 no.lu Tebliğin 15. maddesi KDVGUT’un III/B-2.4.1. no.lu bölümünün birinci paragrafındaki ibare değişikliğini ve yürürlükten kaldırılan cümleyi konu almaktadır.

 

Böylelikle ÖTV’ye tabi olanlar haricindeki gıda maddelerinin KDV oranını %1’e indiren 5189 sayılı ve yıldız sayısına ve sınıfına bakılmaksızın tüm lokanta ve benzeri yerlerde yapılan alkollü içecek haricindeki yiyecek ve içeceklerin KDV oranını %8 olarak düzenleyen 5359 sayılı Cumhurbaşkanı kararlarıyla getirilen bu değişiklikler KDVGUT’a işlenmiş olmaktadır.

 

16

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 16. maddesiyle 15. maddede belirttiğimiz Cumhurbaşkanı kararlarının gerektirdiği ibare değişiklikleri yapılmıştır.

 

 

17

 

Bilindiği üzere, indirimli oran nedenli KDV iadeleri prensip olarak yıl içinde nakden yapılmamaktadır. Bunun istisnaları indirimli orana tabi konut teslimleri ile 2007/13033 sayılı Kararname ekindeki II sayılı listenin 28, 29 ve 31. sırasındaki mallardan ibaret idi.

 

41 sayılı KDV Tebliğinin 17. maddesi ile yıl içinde nakit iade yapılabilecek indirimli orana tabi işlemlere, 5348 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla II sayılı listeye 34. sıra eklenerek, KDV oranı %18’den %8’e indirilen mesken ve tarımsal sulama abone gruplarına yapılan elektrik teslimleri eklenmiştir. (Bu oran değişikliği 2022/31 sayılı Sirkülerimizde açıklanmıştır.)

 

Bu madde 1 Mayıs 2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

 

18

 

2. el motorlu taşıt alım-satımı yapan firmalar, KDV ödemeksizin satın aldıkları binek otoları satarken KDV Kanunu’nun 23/f maddesi uyarınca özel matrah şekli tatbik etmekte, yani satış ve alış bedeli arasındaki müspet farka %18 oranında KDV uygulamaktadırlar. (2022/33 sayılı Sirkülerimizin 3. maddesinde belirttiğimiz gibi bu oran eskiden %1 idi.)

 

41 no.lu KDV Tebliğinin 18. maddesi ile KDVGUT’un III/C-2.5. no.lu bölümüne bir paragraf eklenmiştir. Bu paragrafta vurgulanan husus ikinci el binek oto ticareti yapan bir firmanın yine ikinci el binek oto ticareti yapan başka bir firmadan özel matrah şekli uygulanarak (alım-satım farkına %18 KDV ödeyerek) satın aldığı binek otoyu satarken satış bedelinin tümü üzerinden %1 oranda KDV hesaplayacağı vurgulanmıştır.

 

19

 

41 no.lu KDV Tebliğinin;

 

-1, 10, 12, 16, 18 inci maddeleri 1/4/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde,


-2, 3, 5, 6, 7, 8, 17 nci maddeleri yayımı tarihini takip eden ay başında,


-Diğer maddeleri yayımı tarihinde


yürürlüğe girmiştir/girecektir.