Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2021-078

09 Haziran 2021

7326 SAYILI KANUNUN TAŞINMAZLARIN VE AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLERİN YENİDEN DEĞERLENMESİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELERİ

Vergi Usul Kanununun “Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Oranı” başlıklı mükerrer 298 inci maddesi uyarınca, enflasyon düzeltmesi en son 2004 yılında uygulanmıştı. Ancak, bu tarihten sonra anılan maddenin aradığı şartlar oluşmadığı için mükelleflerin kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler tarihi maliyetle kalmıştır.

25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Vergi Usul Kanununa (VUK) eklenen geçici 31’inci madde uyarınca, mükelleflerin aktiflerinde yer alan taşınmazların değerinin Yİ-ÜFE değerindeki artış oranı dikkate alınarak, yeniden belirlenmesine imkân sağlanmıştı.

Uygulamadan yararlanmak isteyen mükellefler yalnızca taşınmazlarını, 30 Eylül 2018 tarihine kadar anılan Kanunda belirtilen şartlarla yeniden değerlemişlerdir. Konuyla ilgili detaylı açıklamalarımız, 2018/067 ve 2018/97 no.lu Sirkülerlerimizde yapılmıştır.

7326 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun (ilerleyen bölümlerde “7326 sayılı Kanun” olarak anılacaktır) 09.06.2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

7326 sayılı Kanunla, VUK’un geçici 31’inci maddesinde yapılan yeni düzenlemeler çerçevesinde, taşınmazların ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (ATİK) yeniden değerlenmesine (güncellenmesine) yeniden olanak sağlanmıştır. Getirilen düzenleme uyarınca, yalnızca taşınmazlar değil, ATİK’ler de yeniden değerlemeye tabi tutulabilir. Ayrıca, önceki düzenlemede değer artışları üzerinden % 5 oranında hesaplanan verginin oranı, % 2’ye düşürülmüştür.

Taşınmazların ve ATİK’lerin yeniden değerlemesine ilişkin olarak getirilen düzenlemeler ve uygulamaya ilişkin örnekler, aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

Ayrıca belirmek isteriz ki; 7144 sayılı Kanunla VUK’a eklenen geçici 31’inci maddesi kapsamında yapılan yeniden değerleme uygulamasının usul ve esaslarının belirlendiği 500 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (R.G. 06.07.2018 – 30470) yayımlanmıştı. Taşınmazların ve ATİK’lerin yeniden değerlenmesine (güncellenmesine) yeniden olanak sağlayan 7326 sayılı Kanunda; 7144 sayılı Kanunla getirilen taşınmazlar için öngörülen hükümlerin, amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler için de geçerli olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre, 500 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğin 7326 sayılı Kanuna aykırı olmayan düzenlemeleri, geçerliliğini korumaktadır. Aşağıdaki açıklamalarımızda, 500 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğin ilgili düzenlemeleri de dikkate alınmıştır.   

  1. DÜZENLEMENİN KAPSAMI:

    Uygulamadan, finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler, işletme hesabı (zirai işletme hesabı dâhil) esasına göre defter tutan mükellefler, serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabı mükellefler ile Vergi Usul Kanunu’nun 215’inci maddesi uyarınca kendilerine kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilenler hariç olmak üzere, tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilir.

    Getirilen düzenleme uyarınca, taşınmazlar ve ATİK’ler yeniden değerlemeye tabi tutulabilir. Ayrıca belirtmek isteriz ki, 7144 sayılı Kanun çerçevesinde daha önce uygulanan yeniden değerleme müessesi yalnızca taşınmazlarla sınırlıydı.

    Türk Medeni Kanununda taşınmazlar, esas niteliği bakımından bir yerden başka bir yere taşınması mümkün olmayan, dolayısıyla yerinde sabit olan mallar olarak tanımlanmıştır. Türk Medeni Kanununun 704’üncü maddesinde;

  • Arazi,
  • Tapu siciline ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,
  • Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler

    taşınmaz olarak sayılmıştır.

ATİK’ler ise işletmede bir yıldan fazla süreyle kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan ve Vergi Usul Kanunu uyarınca amortisman mevzuuna giren iktisadi kıymetleri (örneğin, tesis, makine ve cihazları, alet, edevat, mefruşat, demirbaş gibi kıymetleri) ifade etmektedir.

Taşınmaz niteliğinde olan ancak amortismana tabi olmayan boş arsa ve araziler de yeniden değerlemeye tabi tutulabilir.

Diğer taraftan, sat – kirala – geri al işlemi ile kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazlar ve iktisadi kıymetler, yeniden değerleme uygulamasına konu edilemez. Ayrıca taşınmazların alım, satım ve inşa işleri ile devamlı olarak uğraşanların bu amaçla aktiflerinde kayıtlı bulunan emtia niteliğindeki kıymetler, bu kapsamda yeniden değerlemeye tabi tutulamaz. Ancak, kapsama giren işletmelerin kiralamaya konu ettikleri taşınmazlar ve iktisadi kıymetler emtia niteliğinde olmayıp, bir diğer ifadeyle maddi duran varlık niteliğinde olduğundan, yeniden değerlemeye tabi tutulabilir.

Yeniden değerleme yapılması zorunlu olmayıp, kapsama giren mükelleflerin tercihine bırakılmıştır. Dileyen mükellefler bilançolarında kayıtlı taşınmazları ve ATİK’leri yeniden değerlemeye tabi tutmayarak, mevcut durumlarını muhafaza edebilirler.

Ayrıca, yasal defter kayıtlarında yer alan taşınmazların ve / veya ATİK’lerin tamamı veya bir kısmı için bu uygulamadan yararlanılabilir.

  1. YENİDEN DEĞERLEMENİN YAPILACAĞI SÜRE:

Mükellefler, 7326 sayılı Kanunun 11’inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan taşınmazları & ATİK’leri ve bunlara ait amortismanlar esas alınmak suretiyle 31/12/2021 tarihine kadar yeniden değerleme işlemini yapılabilecektir.

VUK’un geçici 31 inci madde uygulamasından yararlanılması için, söz konusu tarihe kadar yeniden değerleme işleminin yapılması ve değer artışına ilişkin aşağıda belirtilen şekilde hesaplanan verginin de değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın sonuna kadar bir beyanname ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilmesi ve ilk taksitinin beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitlerin beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.

Mükellefler tarafından VUK’un geçici 31 inci madde kapsamında beyanda bulunduktan sonra, anılan madde kapsamında 31/12/2021 tarihine kadar yeniden değerlemeye tabi tutulmak istenen ilave taşınmazlar & ATİK’ler için ek beyanname verilmesi mümkündür. Bu durumda da yukarıda belirtilen şartlar geçerli olacaktır.

  1. YENİDEN DEĞERLEME TUTARININ HESAPLANMASI:

    Yeniden değerlemede, taşınmazların & ATİK’lerin ve bunlara ait amortismanların Vergi Usul Kanununda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen ve söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih olan 09/06/2021 itibariyle yasal defter kayıtlarında yer alan değerleri dikkate alınır.

    Diğer taraftan, taşınmazlar & amortismana tabi iktisadi kıymetler için amortismanın herhangi bir yılda ayrılmamış olması halinde, yeniden değerleme tutarını tespit ederken, amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılır. Bunun için ayrılmamış amortismanların değerlemeden önce ayrılarak tamamlanması (buradan doğan giderin kazancın tespitinde dikkate alınmaması gerekir) veya ayrılmamış amortisman ayrılmış gibi fonun hesaplanması gerekir.

    Taşınmazların ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin, yukarıda belirtilen değerlerinin ve bunlara ilişkin amortismanların yeniden değerleme oranı ile çarpılması sonucunda yeniden değerleme sonrası değerleri bulunur. Değer artış tutarı, taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme sonrası ve yeniden değerleme öncesine ait net bilanço aktif değerleri arasındaki faktan oluşur. Net bilanço aktif değeri, taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazlı amortismanların düşülmesi sonrasında bulunan değeri ifade etmektedir.

    Yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı olarak,

  • Vergi Usul Kanununun “Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Oranı” başlıklı mükerrer 298’inci maddesine göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulan taşınmazlar & amortismana tabi iktisadi kıymetlerde 7326 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bir önceki ay olan Mayıs 2021 için tespit edilen Yİ-ÜFE değerinin (666,79), enflasyon düzeltmesine tabi tutulan bilançonun ait olduğu tarihi takip eden aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine (hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler açısından, Ocak 2005 ayı için tespit edilen Yİ-ÜFE değerine (114,83)) bölünmesi ile bulunan oran,

-   31.12.2004 tarihinden sonra iktisap edilen taşınmazlar & amortismana tabi iktisadi kıymetler ve bunların amortismanları için yeniden değerlemeye ilişkin 7326 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bir önceki ay olan Mayıs 2021 için tespit dilen Yİ-ÜFE değerinin (666,79), taşınmazın iktisap edildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,

-   7144 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 31’inci madde kapsamında taşınmazlar[1] için daha önce değerleme yapıldıysa; 7326 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bir önceki ay olan Mayıs 2021 için tespit edilen Yİ-ÜFE değerinin (666,79), 2018 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine (354,35)bölünmesi ile bulunan oran 

dikkate alınmalıdır. 

Yeniden değerlenme yapılırken, Vergi Usul Kanunun 272’nci maddesi uyarınca maliyet bedeline intikal ettirilen giderler ile 163 ve 334 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri uyarınca maliyet bedeline dâhil edilen kredi faizleri ve kur farkları da dikkate alınacaktır. Ancak, söz konusu kredi faizleri ve kur farkları için yeniden değerleme, parçalı olarak yapılacaktır. Buna göre, taşınmazların 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan maliyet bedeline dâhil edilen her bir maliyet unsurunun yeniden değerlemeye tabi tutulmasında, Mayıs 2021 dönemine ait Yİ-ÜFE değerinin (666,79), ilgili maliyet unsurunun aktifleştirildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran kullanılacaktır. Ancak, anılan maliyet bedellerinin 31 Aralık 2004 tarihli bilançolarda enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olması yahut 7144 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 31’inci madde kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olmaları halinde, yukarıda belirtilen esaslar dâhilinde yeniden değerleme uygulaması yapılmalıdır.

Yİ-ÜFE ibaresi, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay belirlediği 01.01.2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) değerlerini, 01.01.2014 tarihinden itibaren ise yurt içi fiyatları endeksi (Yİ-ÜFE) değerlerini ifade etmektedir.

Ayrıca, Yİ-ÜFE endeks değerlerine göre bulunacak ve yeniden değerlemeye esas olacak katsayının hesabında, kesirli (virgülden sonraki) kısım 5 (beş) hane olarak dikkate alınmalıdır.

  1. YENİDEN DEĞERLEMEYE SONUCU OLUŞACAK FON HESABI VE VERGİ KESİNTİSİ:

    Yeniden değerleme neticesinde taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değerinde meydana gelecek değer artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin her birine isabet eden değer artışları ayrıntılı olarak gösterilecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilmelidir. Söz konusu özel fon hesabı olarak, Tek Düzen Hesap Planı uyarınca öz kaynaklar grubunda yer alan “522 – Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları” hesabı kullanılmalıdır.

    Fon hesabına alınan ilgili tutar üzerinden, % 2 oranında vergi hesaplanmalıdır.

    Anılan % 2’lik verginin, değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın sonuna kadar bir beyanname ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilmesi ve ilk taksitinin beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitlerin beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir. Buna göre değerleme işleminin yapılacağı son tarih 31 Aralık 2021 olduğuna göre değerleme nedeniyle hesaplanan verginin ilk taksitinin 31 Ocak 2022, ikinci taksitinin 31 Mart 2022, üçüncü taksitinin ise 31 Mayıs 2022 tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir.

    Ödenen vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilemeyecek olup, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde de gider olarak dikkate alınamaz.

Özel bir fon hesabında gösterilen değer artış tutarının, sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi durumunda, bu işlemin yapıldığı dönem kazancıyla ilişkilendirilmeksizin, gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur. Ayrıca, anılan hesaba kaydedilen değer artış tutarının ortaklara dağıtılması halinde, ortağın hukuki statüsüne göre (örneğin gerçek kişi ortaklara dağıtılması halinde), kar dağıtımına bağlı stopaj yapılması gerekir.

  1. YENİDEN DEĞERLEMEYE TABİ TUTULAN KIYMETLERDE AMORTİSMAN UYGULAMASI VE KIYMETLERİN SATIŞI:

    Mükellefler yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazları (boş arsa ve araziler hariç) & amortismana tabi iktisadi kıymetleri için amortismanı, yeniden değerleme sonrasında bulunan değerler üzerinden ayırmaya devam ederler. Buna göre, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş ve üzerinden amortisman ayrılan taşınmazlar & amortismana tabi iktisadi kıymetler için 2021 ve ilerleyen yıllarda, yeniden değerlenen tutarlar üzerinden amortisman ayrılmalıdır.

    Yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde satış kazancı yeniden değerlenmiş tutarlar üzerinden hesaplanmalıdır. Bir diğer ifadeyle, ilgili taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değerine ilave edilen yeniden değerleme farkları, maliyet olarak dikkate alınacaktır. Şayet, Kurumlar Vergisi Kanununun 5/1-e maddesinde belirtilen % 50’lik taşınmaz satışı istisnasına ilişkin koşullar sağlanıyorsa, istisna kazanç tespit edilirken de, yeniden değerleme farklarının maliyet olarak dikkate alınacağı tabiidir.

    Ayrıca, anılan taşınmazların & amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması yahut bir şekilde elden çıkartılması halinde, pasifte özel bir fon hesabında izlenen tutarlar, herhangi bir şekilde kurum kazancıyla ilişkilendirilmeyecektir. Yani satış kazancına eklenmeyecektir. Bu durumda, fon hesabı kayıtlarda kalmaya devam edecektir.

    Diğer taraftan, yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların elden çıkarılmasından önce VUK’un mükerrer 258’inci maddesi uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılmasına ilişkin şartların oluşması halinde, özel bir fon hesabına alınan değer artış tutarları özsermayeden / özkaynaklardan düşülmek suretiyle enflasyon düzeltmesi uygulanır. 

6.      DÜZENLEMEYE İLİŞKİN ÖRNEKLER:

Örnek 1:

(A) A.Ş. Aralık 2011 ayında 10.000.000 TL’ye fabrika binası satın almıştır. Şirket tarafından anılan bina için her yıl % 2 oranında amortisman ayrılmış olup, 09/06/2021 tarihi itibariyle ayrılan toplam amortisman 2.050.000 TL’dir[2]. Söz konusu taşınmaz için 7144 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 31’inci maddesi kapsamında, 2018 yılında yeniden değerleme yapılmamıştır. Anılan taşınmazı yeniden değerlemeye konu eden şirketin, ilgili taşınmaz için hesaplayacağı değer artışı aşağıdaki tabloda hesaplandığı gibidir:

Mayıs 2021 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

A

666,79

Ocak 2012 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

B

203,1

Yeniden Değerleme Oranı

C = A / B

3,28306

Taşınmazın Maliyet Bedeli

D

10.000.000

Birikmiş Amortismanlar

E

2.050.000

Yeniden Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri

F = D - E

7.950.000

Yeniden Değerleme Sonrası Taşınmazın Değeri

G = D X C

32.830.600

Yeniden Değerleme Sonrası Birikmiş Amortisman Değeri

H = E X C

6.730.273

Yeniden Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri

I = G - H

26.100.327

Yeniden Değerleme Değer Artış Tutarı

J = I - F

18.150.327

Ödenmesi Gereken Vergi

K = J X % 2

363.007

Yapılması gereken muhasebe kayıtları şu şekildedir.

_________________________________  / /  __________________________________

252 – Binalar                                       22.830.600

{Taşınmazın bedeline dâhil edilen değer artış tutarı (32.830.600 – 10.000.000)}

 

                        257 Birikmiş Amortismanlar                                           4.680.273

{Birikmiş Amortismanlara dâhil edilen değer artış tutarı (6.730.273 – 2.050.000)}

 

522 – Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları 18.150.327

(Değer Artış Fonunun Özel Fon Hesabına Alınması)

________________________________________________________________________

 

________________________________ / / ____________________________________

689 – Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar                    363.007

(Ödenecek Verginin KKEG hesabına alınması)

                        360 – Ödenecek Vergi ve Fonlar                                            363.007

                        (Vergi Tahakkuku)

________________________________________________________________________

 

2021 yılında ve ilerleyen yıllarda, taşınmazın yeniden değerleme sonrası değeri olan 32.830.600 TL üzerinden amortisman ayrılmaya devam edilir.

Örnek 2:

(B) A.Ş. Aralık 2004 ayında 10.000.000 TL’ye fabrika binası satın almıştır. Şirket tarafından anılan bina için her yıl % 2 oranında amortisman ayrılmıştır. Söz konusu şirket, anılan taşınmazını 7144 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 31’inci maddesi kapsamında, 2018 yılında yeniden değerleme uygulamasına tabi tutmuştur. 09/06/2021 tarihi itibariyle, söz konusu taşınmazın yasal defterdeki kayıtlı değeri 29.772.700 TL, birikmiş amortisman ise 10.271.582 TL[3] tutarındadır. Anılan taşınmazı yeniden değerlemeye konu eden şirketin, ilgili taşınmaz için hesaplayacağı değer artışı aşağıdaki tabloda hesaplandığı gibidir:

 

Mayıs 2021 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

A

666,79

Mayıs 2018 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

B

354,85

Yeniden Değerleme Oranı

C = A / B

1,87908

Taşınmazın Maliyet Bedeli

D

29.772.700

Birikmiş Amortismanlar

E

10.271.582

Yeniden Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri

F = D - E

19.501.119

Yeniden Değerleme Sonrası Taşınmazın Değeri

G = D X C

55.945.285

Yeniden Değerleme Sonrası Birikmiş Amortisman Değeri

H = E X C

19.301.123

Yeniden Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri

I = G - H

36.644.162

Yeniden Değerleme Değer Artış Tutarı

J = I - F

17.143.043

Ödenmesi Gereken Vergi

K = J X % 2

342.861

 

_________________________________  / /  __________________________________

252 – Binalar                                       26.172.585

{Taşınmazın bedeline dâhil edilen değer artış tutarı (55.945.285– 29.772.700)}

 

                        257 Birikmiş Amortismanlar                                          9.029.542

{Birikmiş Amortismanlara dâhil edilen değer artış tutarı (19.301.123 – 10.271.582)}

 

522 – Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları 17.143.043

(Değer Artış Fonunun Özel Fon Hesabına Alınması)

________________________________________________________________________

 

________________________________ / / ____________________________________

689 – Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar                    342.861

(Ödenecek Verginin KKEG hesabına alınması)

                        360 – Ödenecek Vergi ve Fonlar                                            342.861

                        (Vergi Tahakkuku)

________________________________________________________________________

 

(B) A.Ş., 2021 yılında ve ilerleyen yıllarda, taşınmazın yeniden değerleme sonrası değeri olan 55.945.285 TL üzerinden amortisman ayırmaya devam edecektir.

Örnek 3:

(C) A.Ş. üretim faaliyetleri nedeniyle 2019 yılının Ocak ayınca 10.000.000 TL tutarında makine & teçhizat almıştır. Söz konusu makine & teçhizatlar üzerinden 2019 ve 2020 yıllarında % 20 oranında amortisman ayırmış olup, 09/06/2021 tarihi itibariyle toplam birikmiş amortisman 4.500.000 TL[4] tutarındadır. Anılan makine & teçhizat yeniden değerlemeye konu edilmiş olunup, yeniden değerleme sonrasında amortisman ayrılmaya devam olunarak 2022 yılı Mart ayında 7.000.000 TL bedelle satılmıştır.

Buna göre, Anılan makine & teçhizat yeniden değerlenmesine ilişkin hesaplamalar şu şekilde olacaktır.

 

Mayıs 2021 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

A

666,79

Şubat 2019 Dönemi Yİ-ÜFE Değeri

B

425,26

Yeniden Değerleme Oranı

C = A / B

1,56796

Makine & Teçhizatın Maliyet Bedeli

D

10.000.000

Birikmiş Amortismanlar

E

4.500.000

Yeniden Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri

F = D - E

5.500.000

Yeniden Değerleme Sonrası Makine & Teçhizatın Değeri

G = D X C

15.679.600

Yeniden Değerleme Sonrası Birikmiş Amortisman Değeri

H = E X C

7.055.820

Yeniden Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri

I = G - H

8.623.780

Yeniden Değerleme Değer Artış Tutarı

J = I - F

3.123.780

Ödenmesi Gereken Vergi

K = J X % 2

62.476

 

_________________________________  / /  __________________________________

253 – Tesis, Makine ve Cihazlar                                             5.679.600

{Makine & Techizatın bedeline dâhil edilen değer artış tutarı (15.679.60010.000.000)}

 

                        257 Birikmiş Amortismanlar                                          2.555.820

{Birikmiş Amortismanlara dâhil edilen değer artış tutarı (7.055.820 – 4.500.000)}

 

522 – Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları 3.123.780

(Değer Artış Fonunun Özel Fon Hesabına Alınması)

________________________________________________________________________

________________________________ / / ____________________________________

689 – Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar                    62.476

(Ödenecek Verginin KKEG hesabına alınması)

                        360 – Ödenecek Vergi ve Fonlar                                            62.476

                        (Vergi Tahakkuku)

________________________________________________________________________

(C) A.Ş. 2021 yılında toplam olarak (15.679.600 x % 20 =) 3.135.920 TL tutarında amortisman ayıracaktır. Buna göre 2021 yılı sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulan söz konusu makine & teçhizata ait birikmiş amortisman tutarı (7.055.820 + 3.135.920 =) 10.191.740 TL olarak hesaplanır.

2022 yılı Mart ayında satılan söz konusu makine & teçhizata ilişkin olarak hesaplanan kazanç ise şu şekildedir:

 

Satış Bedeli

7.000.000

Maliyet Bedeli (-)

15.679.600

Birikmiş Amortisman (+)

10.191.740

KAR

1.512.140

 

_________________________________  / /  __________________________________

102 – Bankalar                                                 7.000.000

257 Birikmiş Amortismanlar                                     10.191.740

 

253 – Tesis, Makine ve Cihazlar                                             15.679.600

679 - Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar                         1.512.140

(Makine & Teçhizat satışı)

________________________________________________________________________

 

 

 

 

[1] 7411 sayılı Kanun uyarınca yalnızca taşınmazlar için yeniden değerleme yapılması mümkündü.

[2] 500 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, ilgili düzenlemenin yürürlüğe girdiği 09.06.2021 tarihine kadar 2021 yılına & hesap dönemine ait geçici vergi dönemlerinde ayrılan amortismanların da dikkate alınması gerekmektedir. Buna göre, hesap dönemi takvim yılı olanlar için 2021 yılının 1. Geçici vergi döneminde ayrılan amortismanlar da yeniden değerleme uygulamasında dikkate alınmalıdır. Yukarıdaki örnekte 2021 yılının 1. geçici vergi döneminde ayrılan (10.000.000 x % 2 x ¼ =) 50.000 TL tutarındaki amortisman da değerleme uygulamasında dikkate alınmıştır.

[3] 2 no.lu dipnotta açıklandığı üzere, 2021 yılının 1. Geçici vergi döneminde ayrılan {29.772.700 x % 2 x ¼ =} 148.864 TL tutarındaki amortisman yeniden değerleme uygulamasında dikkate alınmıştır.

[4] 2 no.lu dipnotta açıklandığı üzere, 2021 yılının 1. Geçici vergi döneminde ayrılan {10.000.000 x % 20 x ¼ =} 500.000 TL tutarındaki amortisman yeniden değerleme uygulamasında dikkate alınmıştır.