Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Duyurular:

Vergi 2022-073

04 Temmuz 2022

Yayımlandığı Yer  : VERGİ DÜNYASI DERGİSİ –  TEMMUZ 2022 - SAYI : 491

M. Emek KURT

YMM, Eski Hesap Uzmanı

 

ÜRETİM İLE İHRACAT FAALİYETİNDE BULUNAN KURUMLARA SAĞLANAN 1 PUAN VERGİ İNDİRİMİ

ÖZET:

Kurumlar mükelleflerinin üretim ile ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisi 1 puanlık indirimli uygulanır. İndirimden yalnızca mal ihracatından elde edilen kazançlar değil, hizmet ihracatından elde edilen kazançlar da yararlanır. Gerek ihracat faaliyeti gerekse üretim faaliyeti kapsamında doğan alacaklara isabet eden kur farkı, faiz ve benzeri gelirler için 1 puan indirimi uygulanır. Uygulamaya ilişkin açıklamaların yer aldığı Tebliğde, bu faaliyetler kapsamındaki alacakların tahsilinden sonra oluşan (söz konusu nakitlerin değerlendirilmesinden doğan) kur farkı, faiz ve benzeri gelirlerin ise söz konusu indirimden yararlanamayacağı açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mal ve Hizmet İhracatı, Üretim Faaliyeti, 1 Puan Kurumlar Vergisi İndirimi, Kur Farkı, Faiz Gelirleri

  1. GİRİŞ:

Kurumlar Vergisi Kanununun (KVK) 32’nci maddesi uyarınca genel kurumlar vergisi oranı % 20’dir. Ancak, KVK’nın geçici 13’üncü maddesi uyarınca, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için kurumlar vergisi oranı % 23 olarak uygulanacak olup, 2023 ve müteakip dönemlerde tekrar %20 lik normal oran uygulanacaktır. 

7351 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanununla[1], KVK’nın “Kurumlar Vergisi ve Geçici Vergi Oranı” başlıklı 32’nci maddesinde düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca, ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançları ile sanayi sicil belgesine haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettiği kazançlarına kurumlar vergisi 1 puan indirimli uygulanacaktır. 7351 sayılı Kanunla getirilen bu düzenlemelere ilişkin olarak Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 20)[2] (ilerleyen bölümlerde “Tebliğ” olarak anılacaktır) yayımlanmıştır.

Çalışmamızın ilerleyen bölümlerinde, anılan Tebliğ’de yapılan vergisel düzenlemeler irdelenmiştir[3].

  1. YASAL DÜZENLEME:

7351 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 32’nci maddesine aşağıdaki yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkralar eklenmiştir.

“(7) İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır.

  1. Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettiği kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır. Bu kazançların ihracata isabet eden kısmı için yedinci fıkra hükmüne göre ayrıca indirim uygulanmaz.
  2. Yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli oranlar, madde kapsamındaki diğer indirimler uygulandıktan sonraki kurumlar vergisi oranı üzerine uygulanır.”

Yapılan düzenleme uyarınca, üretim ile ihracat faaliyetlerine konu kurum kazançlarında, kurumlar vergisi 1 puan indirimli uygulanacaktır.

  1. İNDİRİM UYGULAMASININ KAPSAMI VE DETAYLARI:

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’de (Seri No: 20) indirim uygulamasına dair örneklerle açıklamalar yapılmıştır.

  1. İNDİRİMDEN YARARLANACAK MÜKELLEFLER VE İNDİRİMİN UYGULANACAĞI DÖNEM:

İndirimden yalnızca kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilecektir. Kurumlar vergisi mükelleflerinin gerek ihracat faaliyetlerinden gerekse üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli olarak uygulanır.

Hesap dönemi takvim yılı olan kurumlar vergisi mükellefleri, 1/1/2022 tarihinden itibaren üretim ile ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için 1 puanlık indirimden yararlanabileceklerdir. Diğer taraftan, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş olan mükellefler ise 2022 takvim yılında başlayan özel hesap döneminin başından itibaren bu kapsamda elde edecekleri kazançlarına 1 puanlık oran indirimini uygulayabileceklerdir. Örneğin, 01 Temmuz – 30 Haziran özel hesap dönemini kullanan ve sanayi sicil belgesine haiz (EGE) A.Ş. bu dönemde üretim faaliyetinden veya ihracat faaliyetinden kazanç elde etse dahi 1/7/2021 – 30/6/2022 özel hesap dönemi için 1 puanlık indirimden faydalanamayacaktır. İndirimden ancak 1/7/2021 – 30/6/2022 özel hesap döneminden başlamak üzere yararlanabilir.

  1. UYGULAMANIN ŞARTLARI:

İhracat yapan kurumlar, gerek mal gerek se hizmet ihracatından elde ettikleri kazançlarıyla sınırlı olmak üzere ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabilir.

Sanayi sicil belgesini haiz olan ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar, münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabileceklerdir. Diğer taraftan, sanayi sicil belgesine haiz olmakla birlikte fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmeyen veya fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmesine rağmen sanayi sicil belgesine haiz olmayan kurumlar uygulamadan yararlanamayacaktır. Tebliğde belirtilmese de, sanayi sicil belgesine haiz mükelleflerin kapasite yetersizliği nedeniyle üretimlerinin bir kısmını fason olarak üçüncü kişilere yaptırmasının, 1 puan indirime engel teşkil etmeyeceği görüşündeyiz.

  1. İHRACAT FAALİYETLERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARDA İNDİRİM UYGULAMASI:

İndirimden yalnızca mal ihracatından elde edilen kazançlar değil, hizmet ihracatından elde edilen kazançlar da yararlanır. Tebliğde transit ticaret kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen kazançların da indirimden yararlanacağı açıklanmıştır. Buna göre, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye girmeksizin başka bir ülkedeki müşteriye satılmak suretiyle ihraç edilmesi halinde de bu faaliyetten elde edilen kazançlar 1 puan indirimden yararlanılabilecektir. Ayrıca yurt içinden, serbest bölgeler ile gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara yapılan satışlar da ihracat olarak kabul edilecek ve bu faaliyetten elde edilen kazançlara 1 puan indirim uygulanabilecektir.

İndirim uygulamasında hizmet ihracı, yurt dışındaki bir müşteri için yapılan ve yurt dışında faydalanılan hizmetleri kapsamaktadır. Buna göre, karşılıklı olmak şartıyla uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de verilen roaming hizmetlerinden elde edilen kazançlar 1 puan indirimden yararlanır.

Katma Değer Vergisi Kanununun 12’nci maddesinde, serbest bölgedeki müşteriler için yapılan ve serbest bölgede yararlanılan fason hizmetler de, hizmet ihracatı kapsamında değerlendirilmektedir. Buna göre, serbest bölgedeki müşterilere verilen ve serbest bölgede yararlanılan fason hizmetlerden elde edilen kazançların da 1 puan indirimden yararlanabileceği görüşündeyiz.

Diğer taraftan, Tebliğ’de belirtilmemiş olsa da fiilen yurt dışında gerçekleştirilen hizmetlerden elde edilen kazançların da transit ticaretten elde edilen kazançlarda olduğu gibi 1 puanlık indirimden yararlandırılmasını gerektiğini düşünüyoruz. Ayrıca, uluslararası taşımacılık kapsamında yurt dışındaki müşteriye verilen ve yurt dışındaki müşteriye fatura edilen taşımacılık hizmetlerine konu kazancın da 1 puanlık indirimden yararlanması gerektiği görüşündeyiz. Ancak, Tebliğde bu konular hakkında bir açıklama yapılmadığından, herhangi bir cezalı tarhiyata maruz kalmamak adına, kapsama giren mükelleflerin Maliye İdaresinden özelge talep etmelerinin uygun olacağı görüşündeyiz.

1 puan indirim uygulanacak kazanç tutarı, gerek ihracattan elde edilen kazancı gerekse ilgili dönem safi kurum kazancını, bir diğer ifadeyle kurumlar vergisi matrahını aşamaz. Dolayısıyla, mükelleflerin ihracat faaliyetinden elde ettiği kazancın ticari bilanço karından fazla olması halinde safi kurum kazancını (kurumlar vergisi matrahını) aşmamak kaydıyla ihracat faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına 1 puan indirim uygulanabilecektir. Örneğin, ihracat faaliyetinden 2.000.000 TL kazanç elde eden ve başkaca bir kazancı olmayan bir mükellefin, herhangi bir indirimden, istisnadan, zarar mahsubundan yararlanmadığı, KKEG giderinin bulunmadığı ve dolayısıyla beyan edilen kurumlar vergisi matrahının 2.000.000 TL olduğu varsayımında, ihracat faaliyetinden elde edilen 2.000.000 TL tutarındaki kazancın tamamı indirim uygulamasından yararlanır.

 

[1] 22.01.2022 tarih ve 31727 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[2] 14.05.2022 tarih ve 31835 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.