Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Duyurular:

Vergi 2022-036

02 Nisan 2022

Yayımlandığı Yer  : VERGİ DÜNYASI

                              DERGİSİ – Nisan 2022

Mehmet MAÇ

Yeminli Mali Müşavir

DANIŞTAY'IN DAMGA VERGİSİNDE BELLİ PARA KAVRAMI AÇISINDAN YAPTIĞI İÇTİHAT DEĞİŞİKLİĞİNİN İSABETLİ OLMADIĞI GÖRÜŞÜNDEYİZ

ÖZ:

Sözleşmeler, içerdikleri BELLİ PARA üzerinden damga vergisine tabidir.

BELLİ PARA sözleşme ile imza altına alınmış kesin meblağdır.

Sözleşme kapsamındaki mal miktarı belli olmakla beraber, fiyat sözleşme günü itibariyle belli değilse (gelecekte belli olacaksa) belli para yoktur ve böyle bir kağıttan damga vergisi alınmaz.

Vergi yargısı uzun zamandan beri bu anlayışla karar vermekteydi.

Fakat Danıştay yasa değişikliği olmadığı halde ve geçerli sebep göstermeksizin İÇTİHAT DEĞİŞİKLİĞİ yapmış ve sözleşmede yazılı mal miktarının, sözleşme gününde geçerli fiyat ile çarpılması suretiyle BELLİ PARA tespiti yapılabileceği görüşü ile yeni bir karar vermiştir.

Danıştay’ın bu yeni içtihatına katılmıyoruz.

ANAHTAR KELİMELER:

Belli para, damga vergisi, Danıştay, içtihat değişikliği, fiyat, miktar, bedel, kağıt, gelecekte belli olacak, 6728 sayılı Kanunun 27 nci maddesi

  1. DAMGA VERGİSİ AÇISINDAN “BELLİ PARA” KAVRAMI:

Sözleşmelerden damga vergisi alınabilmesi için, bu kağıtlarda imza altına alınmış BELLİ PARA’nın yazılı olması veya sözleşme günü itibariyle hangi meblağın imza altına alındığının hesaplanabiliyor olması gerekir. 

Damga vergisi açısından belli paranın ne anlama geldiği Damga Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde;

“Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”

şeklinde tanımlanmıştır.

Bu tanımda kastedilen belli para, sözleşme tarafları arasında yapılacak alışverişin KDV hariç bedelidir. (30 nolu KDV Genel Tebliği)

Belli para kavramı yazımızın ana konusunu oluşturmadığı için bu konuyu inceleyen kapsamlı bir yazıya [1] atıfta bulunmakla ve aşağıda birkaç önemli hususu belirtmekle yetiniyoruz:

  • Belli paranın, sözleşmedeki hükümlerden hareket edilerek KESİN şekilde bulunabilmesi gerekir. TAHMİN VEYA TAKDİR YOLUYLA YAHUT CARİ FİYATLARA BAKILARAK BELLİ PARA TESPİTİ MÜMKÜN DEĞİLDİR. Bu nedenle damga vergisi tarhiyatları ancak ikmalen tarhiyat olabilir. Re’sen tarhiyat mümkün değildir.[2]
  • Sözleşmede birim fiyat belirtilmekle beraber, miktar belli değilse, belli para yoktur. [3]
  • Hizmet bedelinin gelecekte yapılacak satış tutarının belli bir yüzdesi olarak tanımlandığı sözleşmelerde bu yüzdenin uygulanacağı satış tutarı gelecekte belli olacağı için belli para yoktur. [4]
  • Kağıdın imza edildiği an itibariyle bedel belli değilse, damga vergisi doğmaz. MALIN VEYA HİZMETİN BEDELİ, SÖZLEŞMENİN İMZALANMASINDAN SONRA BELLİ OLACAKSA, bedel kesinleştiğinde bu bedel sözleşmeye ilave edilmediği takdirde DAMGA VERGİSİ DOĞMAZ. [5]
  • Belli para tutarı sözleşmede atıf yapılan başka kağıtlara bakılarak tespit edilebiliyorsa, belli para var demektir. Ancak atıf yapılan kağıdın Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde yapılan “KAĞIT” tanımına uygun bir kağıt olması gerekir.
  • Satışı öngörülen malın miktarı belli olmakla beraber, fiyatı gelecekte belli olacaksa, LİSTE FİYATI, GÖSTERGE FİYAT, CARİ FİYAT GİBİ GÖSTERGELER KULLANILARAK BELLİ PARA TESPİTİ YAPILAMAZ.
Devamını okumak için lütfen dosyayı indiriniz

[1]    Sayın Mehmet BİNGÖL’ün Vergi Dünyası Dergisinin Kasım 2011 sayısında yayınlanan “Damga Vergisi Yönünden Sözleşmelerde Belli Para Kavramı” başlıklı yazısı.

[2]    Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu’nun 06.11.1998 tarih ve E: 1997/103; K:1998/341 sayılı kararında, “…fiyatı ve kıymeti belirleyen KESİN BİR RAKAM (BELLİ PARA) BULUNMADIĞINDAN, bayilik sözleşmesinin….” nispi damga vergisine tabi tutulması uygun görülmemiştir. 

[3]    İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 02.06.2011 tarih ve 607 sayılı özelgesi.

[4]    Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 13.06.2007 tarih ve 79 sayılı özelgesi.

[5]    Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 16.06.2011 tarih ve 105 sayılı özelgesi.