İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK 2026-036
2026/19 SAYILI GELİR/AYLIKLARDAN PRİM BORCU KESİNTİSİ KONULU SGK GENELGESİ
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından 24/07/2026 tarihli ve 2026/19 sayılı “Gelir/Aylıklardan Prim Borcu Kesintisi” konulu Genelge yayımlanmıştır.
Söz konusu düzenlemeye zemin hazırlayan yasal altyapı, 19/12/2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çerçevesinde şekillenmiş; bu doğrultuda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Ek Madde 24 eklenmiştir.
İlgili kanun maddesinde; "Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu doğrultuda prim ödeme yükümlülüğü bizzat kendisine ait olan kişilerin, kendi sigortalılıklarından kaynaklanan GSS prim borçları ile diğer prim ve prime ilişkin borçları; hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun veya ilgili önceki sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında bağlanan gelir veya aylıklarından, herhangi bir icra takibine gerek olmaksızın ve borçlunun ayrıca muvafakati (rızası) aranmaksızın doğrudan kesinti yoluyla tahsil edilecektir.
2026/19 sayılı Genelge ile;
Borçların gelir veya aylık türlerine göre tahsil usulleri, kesinti yapılması öngörülen ve bu uygulamanın dışında tutulan gelir/aylık çeşitleri, kesinti kapsamına giren prim borçlarının türleri, tatbik edilecek kesinti oranı ve birden fazla borç bulunması durumunda izlenecek öncelik sıralaması ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca, kesintiye konu borçlara yapılacak itirazların hangi birimlerce değerlendirileceği ile yanlış veya yersiz yapılan tahsilatların iade süreçlerine ilişkin usul ve esaslar aşağıda detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
Kesinti yapılacak kişiler aşağıdaki gibidir;
Kesinti Yapılacak ve Yapılmayacak Gelir veya Aylıklara İlişkin Hususlar;
Gelir veya Aylıklardan Yapılacak Kesintilerin Sıralaması;
Gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin aynı anda birden fazla prim borcu bulunması halinde;
devamlarını sonlandırmış olanların bu kapsamdaki genel sağlık sigortalılığından ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden,
Kaynaklanan prim/kesenek borçları zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlamak suretiyle kesinti yoluyla tahsil edilecektir. Söz konusu Genelge kapsamındaki gelir/aylıklardan yapılacak olan kesintiye konu her türlü prim borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilmesi halinde ise nafaka alacakları öncelikli olarak tahsil edilecek olup daha sonra Kurumun prim ve diğer alacakları tahsil edilecektir.
Diğer taraftan, borç kesintisine konu olan gelir/aylığa ilişkin kesinti aşamasında ise 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamında devam etmekte olan bir kesinti mevcut ise kesintinin tamamlanmasından sonra kesinti yapılmaya başlanılacak, Ek 24 üncü madde kapsamında kesintiye başlanıldıktan sonra oluşan Kanunun 96 ncı maddesi kapsamındaki kesintiler ise Ek 24 kapsamındaki kesintinin tamamlanması beklenilmeksizin birlikte gerçekleştirilecektir.
Kesintiye Konu Borçlara Yapılacak İtirazlar;
Yanlış veya yersiz tahsil edilen primler, 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesindeki genel hükümler çerçevesinde, merkez veya taşra birimlerinde kesintiye konu borcu bildiren ilgili birimler tarafından iade edilecektir.
Düzenleme kapsamında yanlış veya yersiz yapılan kesinti neticesinde ortaya çıkan iade tutarlarına yönelik olarak, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası hükümleri uygulanarak gerekli işlemler tesis edilecektir.
Söz Konusu Genelge’ye ulaşmak için linke tıklayınız.
Saygılarımızla,
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından 24/07/2026 tarihli ve 2026/19 sayılı “Gelir/Aylıklardan Prim Borcu Kesintisi” konulu Genelge yayımlanmıştır.
Söz konusu düzenlemeye zemin hazırlayan yasal altyapı, 19/12/2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çerçevesinde şekillenmiş; bu doğrultuda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Ek Madde 24 eklenmiştir.
İlgili kanun maddesinde; "Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu doğrultuda prim ödeme yükümlülüğü bizzat kendisine ait olan kişilerin, kendi sigortalılıklarından kaynaklanan GSS prim borçları ile diğer prim ve prime ilişkin borçları; hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun veya ilgili önceki sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında bağlanan gelir veya aylıklarından, herhangi bir icra takibine gerek olmaksızın ve borçlunun ayrıca muvafakati (rızası) aranmaksızın doğrudan kesinti yoluyla tahsil edilecektir.
2026/19 sayılı Genelge ile;
Borçların gelir veya aylık türlerine göre tahsil usulleri, kesinti yapılması öngörülen ve bu uygulamanın dışında tutulan gelir/aylık çeşitleri, kesinti kapsamına giren prim borçlarının türleri, tatbik edilecek kesinti oranı ve birden fazla borç bulunması durumunda izlenecek öncelik sıralaması ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca, kesintiye konu borçlara yapılacak itirazların hangi birimlerce değerlendirileceği ile yanlış veya yersiz yapılan tahsilatların iade süreçlerine ilişkin usul ve esaslar aşağıda detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
Kesinti yapılacak kişiler aşağıdaki gibidir;
- Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından prim ödeme yükümlülüğü kendisinde bulunan ve kendi sigortalılığından kaynaklanan borçları bulunan kişiler,
- Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babası,
- Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra, sigortalıların aylık bağlandığı tarihten önceki döneme ilişkin gss prim borçları ile kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim ve prime ilişkin borçları ödenmekte olan gelir ve aylıklardan,
- Aktif sigortalı iken vefat edenlerin ölüm tarihinden öncesine ait gss primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borcu bulunanların ve/veya bu borçları aylık bağlandıktan sonra anlaşılanların söz konusu borçları ile sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra vefat edenlerden gelir/aylık bağlanma tarihinden önceki döneme ait gss primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin borcu bulunanların ve/veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanların söz konusu borçları hak sahibi olarak gelir/aylık bağlanan eş, çocuk ve ana/babalarına ödenmekte olan ölüm geliri/aylıklarından,
- Hak sahibi eş, çocuk ve ana/baba olarak ölüm geliri ve/veya ölüm aylığı almakta olanların gss prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları ödenen tüm/gelir aylıklardan,
- Kuruma prim borcu olan ve aktif sigortalı iken veya gelir/aylık almakta iken vefat eden kişinin hak sahibi olarak gelir veya aylık alan eş, çocuk, ana veya babasından, kendi sigortalılığına bağlı olarak Kurumdan almakta olduğu gelir veya aylıklarından, başka bir sigortalıdan dolayı hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm geliri veya aylıklarından,
Kesinti Yapılacak ve Yapılmayacak Gelir veya Aylıklara İlişkin Hususlar;
- 5510 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan tanımlar çerçevesinde Kurum tarafından ödenen ancak bedeli Hazineden tahsil edildiği için 5510 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16) ve (17) numaralı bentleri kapsamındaki gelir ve aylıklar arasında değerlendirilmeyen iş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeler ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malüllüğü halinde yapılan sürekli ödemelerden kesinti yapılabilecektir.
- 5510 sayılı Kanun’un Geçici 18 inci maddesi ile 5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre ödenen aylıklar ile 5223 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanarak ödenen aylıklar üzerinden kesinti yapılmayacaktır.
- Kurumdan gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin; 5510 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi, aynı fıkranın (d) bendi, yedinci fıkrası ve Kanun'un Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından doğan prim borçları,
- 5510 sayılı Kanun'un 4/a bendi kapsamında sayılan; 506 sayılı Kanun'un mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığı, 506 sayılı Kanun'un mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığı, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığı,5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci ve Ek 6 ncı maddeleri kapsamındaki sigortalılık nedeniyle oluşan prim borçları,
- 5510 sayılı Kanun’un 4/b bendi kapsamındaki zorunlu sigortalılığından kaynaklanan borçları,
- 5510 sayılı Kanun’un 4/c bendi kapsamında sayılan; 5434 sayılı Kanun’a göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen 4/c borçlanmaları, 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgil devamlarını sonlandırmış olanlardan bu kapsamdaki gss primi ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tahsisinden kaynaklanan prim/kesenek borçları,
Gelir veya Aylıklardan Yapılacak Kesintilerin Sıralaması;
Gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin aynı anda birden fazla prim borcu bulunması halinde;
- Kanunun 60 ıncı ve Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından,
- 506 sayılı Kanunun Mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığından,
- 506 sayılı Kanunun Mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığından,
- 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığından,
- 4/b kapsamındaki zorunlu sigortalılığından,
- 5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen 4/c borçlanmalarından,
- 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi
devamlarını sonlandırmış olanların bu kapsamdaki genel sağlık sigortalılığından ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden,
Kaynaklanan prim/kesenek borçları zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlamak suretiyle kesinti yoluyla tahsil edilecektir. Söz konusu Genelge kapsamındaki gelir/aylıklardan yapılacak olan kesintiye konu her türlü prim borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilmesi halinde ise nafaka alacakları öncelikli olarak tahsil edilecek olup daha sonra Kurumun prim ve diğer alacakları tahsil edilecektir.
Diğer taraftan, borç kesintisine konu olan gelir/aylığa ilişkin kesinti aşamasında ise 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamında devam etmekte olan bir kesinti mevcut ise kesintinin tamamlanmasından sonra kesinti yapılmaya başlanılacak, Ek 24 üncü madde kapsamında kesintiye başlanıldıktan sonra oluşan Kanunun 96 ncı maddesi kapsamındaki kesintiler ise Ek 24 kapsamındaki kesintinin tamamlanması beklenilmeksizin birlikte gerçekleştirilecektir.
Kesintiye Konu Borçlara Yapılacak İtirazlar;
- Kanun'un 60 ıncı ve Ek 13 üncü maddeleri kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından kaynaklanan borçlara dair itirazlar, borç sahibi sigortalının son ikametgah adresinin bulunduğu yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce/Sosyal Güvenlik Merkezince değerlendirilecektir.
- 506 sayılı Kanun’un mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık, mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığı, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığı, 5510 sayılı Kanun’un Ek 5 inci ve Ek 6 ncı maddeleri kapsamındaki sigortalılık ile 4/b bendi kapsamındaki zorunlu sigortalılıktan kaynaklanan borçlara dair itirazlar, borçlu sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce/Sosyal Güvenlik Merkezince değerlendirilecektir.
- 5434 sayılı Kanun’a göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen 4/c borçlanmaları, 5434 sayılı Kanun’un 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanların bu kapsamdaki genel sağlık sigortası primi ile 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden kaynaklanan borçlara dair itirazlar doğrudan Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü/Primler Daire Başkanlığınca değerlendirilecektir.
Yanlış veya yersiz tahsil edilen primler, 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesindeki genel hükümler çerçevesinde, merkez veya taşra birimlerinde kesintiye konu borcu bildiren ilgili birimler tarafından iade edilecektir.
Düzenleme kapsamında yanlış veya yersiz yapılan kesinti neticesinde ortaya çıkan iade tutarlarına yönelik olarak, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası hükümleri uygulanarak gerekli işlemler tesis edilecektir.
Söz Konusu Genelge’ye ulaşmak için linke tıklayınız.
Saygılarımızla,