VERGI 2026-041
HUKUKA AYKIRI OLARAK TAHSİL EDİLEN VERGİNİN FAİZSİZ İADE EDİLMESİNİN MÜLKİYET HAKKINI İHLAL ETTİĞİNE İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ KARARI YAYIMLANMIŞTIR
30.10.2026 tarihli ve 33415 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 18.05.2026 tarihli ve 2021/22795 başvuru numaralı Kararı ile hukuka aykırı olarak tahsil edilen gelir vergisinin iade edilmesine rağmen, tahsilat ve iade tarihleri arasında geçen süre için faiz ödenmemesinin Anayasanın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir.
Başvurucu, söz konusu verginin iadesi amacıyla yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine dava açmıştır.
Yargılama sonucunda, ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemenin ücret niteliğinde olmadığı ve üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmasının hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir.
Bu kapsamda başvurucuya gelir vergisi iadesi gerçekleştirilmiştir. Ancak başvurucu, verginin kesildiği tarihten iade edildiği tarihe kadar geçen süre için faiz ödenmediğinden, söz konusu tutara faiz ödenmesi talebiyle ayrıca başvuruda bulunmuştur.
İstanbul 9. Vergi Mahkemesi, başvurucunun faiz talebini kabul ederek iade edilen vergiye tahsil tarihinden iade tarihine kadar 6183 sayılı Kanunda öngörülen tecil faizi oranında faiz ödenmesine karar vermiştir.
Buna karşılık İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, olayda düzeltme ve şikâyet yoluyla ileri sürülebilecek açık bir vergi hatası bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak davayı reddetmiştir.
Bunun üzerine başvurucu, faiz ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Mahkeme, somut olayda gelir vergisi kesintisinin hukuka aykırı olduğunun yargı kararıyla ortaya konulduğunu, ancak başvurucunun parasından mahrum kaldığı süre bakımından herhangi bir faiz ödenmediğini tespit etmiştir.
Kararda, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağı, meşru amacı ve ölçülülüğü ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 nci maddesinin dördüncü fıkrasında fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin faizle iadesine ilişkin düzenleme bulunduğunu, ancak somut olayda başvurucunun faiz talebinin vergi hatası bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini belirtmiştir.
Bununla birlikte Mahkeme, hukuka aykırı olarak tahsil edilen verginin iadesinde faiz ödenmemesinin, mükellefin ekonomik kayıplarının telafi edilmemesi sonucunu doğurduğunu değerlendirmiştir.
Anayasa Mahkemesi, somut olayda başvurucunun uzun süre parasından yararlanamaması ve idarenin tasarrufunda bulunan vergi tutarının herhangi bir faiz ödenmeksizin iade edilmesi nedeniyle başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklendiği sonucuna ulaşmıştır.
Bu gerekçelerle Anayasanın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, başvurucuya ödenecek faiz tutarını veya uygulanacak faiz oranını doğrudan belirlememiştir. İhlalin sonuçlarının giderilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir.
Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinde, yargı kararlarının uygulanması ve bu kararlar nedeniyle yapılacak ödemelere ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesinin söz konusu Kararı, hukuka aykırı olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde yalnızca vergi aslının iade edilmesinin mükellefin uğradığı ekonomik kaybı her durumda telafi etmeyeceğini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.
Hukuka aykırı olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde mükelleflerin parasından mahrum kaldıkları süre boyunca uğradıkları ekonomik kayıpların telafisi bakımından söz konusu kararın dikkate alınabileceği kanaatindeyiz.
Karar, özellikle vergi idaresi tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edilen tutarların daha sonra iade edilmesi durumunda, mükelleflerin uğradıkları ekonomik kayıpların telafi edilmesine yönelik faiz taleplerinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek niteliktedir.
Nitekim Anayasa Mahkemesi de kararında, hukuka aykırı vergi tahsilatları nedeniyle mükelleflerin uğradıkları ekonomik kayıpların giderilmesine ilişkin Danıştay içtihatlarına yer vermiştir.
Bununla birlikte, kararın bireysel başvuru üzerine verilmiş olması nedeniyle bütün vergi iadelerinde kendiliğinden ve koşulsuz olarak faiz ödenmesini gerektiren genel bir düzenleme niteliğinde değildir.
Saygılarımızla.
30.10.2026 tarihli ve 33415 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 18.05.2026 tarihli ve 2021/22795 başvuru numaralı Kararı ile hukuka aykırı olarak tahsil edilen gelir vergisinin iade edilmesine rağmen, tahsilat ve iade tarihleri arasında geçen süre için faiz ödenmemesinin Anayasanın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir.
- Karara Konu Olay
Başvurucu, söz konusu verginin iadesi amacıyla yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine dava açmıştır.
Yargılama sonucunda, ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemenin ücret niteliğinde olmadığı ve üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmasının hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir.
Bu kapsamda başvurucuya gelir vergisi iadesi gerçekleştirilmiştir. Ancak başvurucu, verginin kesildiği tarihten iade edildiği tarihe kadar geçen süre için faiz ödenmediğinden, söz konusu tutara faiz ödenmesi talebiyle ayrıca başvuruda bulunmuştur.
İstanbul 9. Vergi Mahkemesi, başvurucunun faiz talebini kabul ederek iade edilen vergiye tahsil tarihinden iade tarihine kadar 6183 sayılı Kanunda öngörülen tecil faizi oranında faiz ödenmesine karar vermiştir.
Buna karşılık İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, olayda düzeltme ve şikâyet yoluyla ileri sürülebilecek açık bir vergi hatası bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak davayı reddetmiştir.
Bunun üzerine başvurucu, faiz ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
- Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi
Mahkeme, somut olayda gelir vergisi kesintisinin hukuka aykırı olduğunun yargı kararıyla ortaya konulduğunu, ancak başvurucunun parasından mahrum kaldığı süre bakımından herhangi bir faiz ödenmediğini tespit etmiştir.
Kararda, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağı, meşru amacı ve ölçülülüğü ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 nci maddesinin dördüncü fıkrasında fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin faizle iadesine ilişkin düzenleme bulunduğunu, ancak somut olayda başvurucunun faiz talebinin vergi hatası bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini belirtmiştir.
Bununla birlikte Mahkeme, hukuka aykırı olarak tahsil edilen verginin iadesinde faiz ödenmemesinin, mükellefin ekonomik kayıplarının telafi edilmemesi sonucunu doğurduğunu değerlendirmiştir.
Anayasa Mahkemesi, somut olayda başvurucunun uzun süre parasından yararlanamaması ve idarenin tasarrufunda bulunan vergi tutarının herhangi bir faiz ödenmeksizin iade edilmesi nedeniyle başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklendiği sonucuna ulaşmıştır.
Bu gerekçelerle Anayasanın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
- Kararın Sonuçları
Anayasa Mahkemesi, başvurucuya ödenecek faiz tutarını veya uygulanacak faiz oranını doğrudan belirlememiştir. İhlalin sonuçlarının giderilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir.
- Kararın Vergi İadeleri Bakımından Önemi
Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinde, yargı kararlarının uygulanması ve bu kararlar nedeniyle yapılacak ödemelere ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesinin söz konusu Kararı, hukuka aykırı olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde yalnızca vergi aslının iade edilmesinin mükellefin uğradığı ekonomik kaybı her durumda telafi etmeyeceğini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.
Hukuka aykırı olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde mükelleflerin parasından mahrum kaldıkları süre boyunca uğradıkları ekonomik kayıpların telafisi bakımından söz konusu kararın dikkate alınabileceği kanaatindeyiz.
Karar, özellikle vergi idaresi tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edilen tutarların daha sonra iade edilmesi durumunda, mükelleflerin uğradıkları ekonomik kayıpların telafi edilmesine yönelik faiz taleplerinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek niteliktedir.
Nitekim Anayasa Mahkemesi de kararında, hukuka aykırı vergi tahsilatları nedeniyle mükelleflerin uğradıkları ekonomik kayıpların giderilmesine ilişkin Danıştay içtihatlarına yer vermiştir.
Bununla birlikte, kararın bireysel başvuru üzerine verilmiş olması nedeniyle bütün vergi iadelerinde kendiliğinden ve koşulsuz olarak faiz ödenmesini gerektiren genel bir düzenleme niteliğinde değildir.
Saygılarımızla.