VERGI 2026-043
Yayım Tarihi : 06.11.2026
Yayımlandığı Yer : T24 BAĞIMSIZ İNTERNET GAZETESİ
Erdoğan SAĞLAM
Yeminli Mali Müşavir
YURT DIŞINDAKİ ORTAK VE İLİŞKİLİ KİŞİLERDEN KREDİ KULLANILMASI İŞLEMİNDE KDV VE KURUMLAR VERGİSİ UYGULAMASI
Yurt dışında şirketleri olan mükelleflere önerim, yurt dışındaki bankalardan Türkiye’ye nazaran daha avantajlı olarak kullanabilecekleri kredileri yurt dışındaki şirketleri aracılığıyla köprü kredi seçeneği kapsamında kullanmalarıdır.
Değerli okurlar, son yıllarda Türkiye’deki pek çok kişi veya kurumun yurt dışında şirket kurduğuna tanık oluyoruz. Bunun çeşitli sebepleri var.
Bugün, Türkiye’deki şirketlerin yurtdışındaki bu ilişkili şirketlerden kullandıkları kredi işlemlerinin KDV ve kurumlar vergisi (KV) karşısındaki durumunu özetle açıklamaya çalışacağım.
Yapacağım açıklamalar, yabancı kişi ve kurumların Türkiye’deki ilişkili şirketlere verdikleri krediler için de geçerli bulunuyor.
Kurumlar vergisi uygulaması
Yurt dışında yerleşik kurumlardan sağlanan finansman hizmetlerinde normalde ödenen faizler üzerinden kurumlar vergisi stopajı yapılması gerekir.
Mevcut düzenlemeye göre, stopaj/kesinti/tevkifat oranları aşağıdaki gibidir:
Buna göre, yurtdışında yerleşik ortak veya ilişkili kişilerden temin edilerek işletmede kullanılan krediler için ödenen faiz tutarları üzerinden yüzde 10 vergi kesintisi (stopaj) yapılması gerekir.
KDV uygulaması
Genel uygulama
KDV Kanununa göre; işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların Türkiye'de yaptığı hizmetler ile bunların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye'de faydalanılan hizmetlerin KDV’ye tabidir.
Bu tür hizmet ifalarında mükellef, esas olarak hizmeti ifa eden olmakla birlikte, Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığından, KDV’nin tamamı hizmetten yararlanan Türkiye’deki muhatap tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenmek zorundadır.
Buna göre, yurtdışında yerleşik ortak veya ilişkili kişilerden temin edilerek işletmede kullanılan krediler için ödenen faiz tutarları üzerinden KDV tevkifatı (halen yüzde 20 oranında) yapılması gerekir.
Sorumlu sıfatıyla ödenen bu KDV, Türkiye’deki alıcılar tarafından indirim konusu yapılabilir. KDV ödeme pozisyonundaki şirketler için bu yükümlülüğün finansal bir maliyeti yoktur, ancak devreden KDV pozisyonundaki mükellefler bakımından bu işlem ödenecek KDV çıkıncaya kadar finansal maliyete neden olacaktır.
Finans kurumlarında uygulama
Banka ve sigorta muameleleri vergisinin konusunu, banka ve sigorta şirketlerinin Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine aldıkları paralar oluşturur. Bu işlemler KDV Kanununun (17/4-e) maddesi ile KDV’den istisna edilmiştir.
Ayrıca, Türkiye'de banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulmamış olan yurt dışı kredi işlemlerinin mahiyet itibarıyla banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi olan yurt içi bankacılık hizmetlerinden farkı yoktur. Bu nedenle, yurt dışından sağlanana kredi işlemlerinde de KDV Kanununun (17/4-e) maddesi hükmü uyarınca KDV istisnası uygulanır.
Buna göre kredi yurt dışındaki bankalardan sağlanırsa KDV tevkifatı yapılmaz.
Yurt dışındaki ilişkisi kişilerden kredi aktarımı/köprü kredi kullanımı
Yukarıdaki açıklamalara göre, yurt dışında yerleşik ilişkili kişilerden sağlanan kredilerde, normalde, faiz üzerinden yüzde 10 kurumlar vergisi stopajı ve yüzde 20 KDV tevkifatı yapılması gerekir.
Yurt dışı ilişkili kişi bu finansmanı kendi kaynaklarından sağlaması yanında yurt dışındaki bankalardan kullandığı krediyi kısmen veya tamamen kullandırırsa da bu yükümlülüklere muhatap olunacaktır.
Ancak yurt dışındaki ilişkili kişi/grup şirketi kullandığı krediyi anapara, faiz ve masraflarıyla birlikte aynen aktarırsa, aynen aktarılan bu bedeller için KDV hesaplanmaz. Bu husus hem özelgelerde hem de yargı kararlarında ifade edilmektedir.
Köprü kredi alternatifinde kredinin gerçek kullanıcısı Türkiye’deki şirkettir. Kredinin grup şirketi aracılığıyla kullanılması bu durumu değiştirmez. Yani yurt dışındaki ilişkili kişi kredi kullanımına aracılık etmektedir. Nitekim çeşitli yargı kararlarında, yurtdışında mukim finans kuruluşu kredisinin davacı şirkete doğrudan kendisi tarafından değil, aracı kuruluşları aracılığıyla kullandırılmasının vergilendirilecek olayın gerçek mahiyetini değiştirmeyeceği vurgulanmaktadır.
Özetle, köprü kredi alternatifinde kredi doğrudan Türkiye’deki şirket tarafından kullanılmış gibi değerlendirilmelidir.
Bu durumda kredinin yurt dışındaki finans kurumundan sağlandığı kabul edilerek kurumlar vergisi stopajı da yüzde 0 olarak uygulanmalıdır.
Kredi kullanımına aracılık eden yurtdışındaki grup şirketinin bu işlem için komisyon alması, köprü kredi niteliğini zedelemez, yani ayrıca komisyon alınması KDV ve stopaj hesaplanmasını gerektirmez.
Diğer hususlar
Yurt dışında şirketleri olan mükelleflere önerim, yurt dışındaki bankalardan Türkiye’ye nazaran daha avantajlı olarak kullanabilecekleri kredileri yurt dışındaki şirketleri aracılığıyla köprü kredi seçeneği kapsamında kullanmalarıdır.
Saygılarımızla.
Yayımlandığı Yer : T24 BAĞIMSIZ İNTERNET GAZETESİ
Erdoğan SAĞLAM
Yeminli Mali Müşavir
YURT DIŞINDAKİ ORTAK VE İLİŞKİLİ KİŞİLERDEN KREDİ KULLANILMASI İŞLEMİNDE KDV VE KURUMLAR VERGİSİ UYGULAMASI
Yurt dışında şirketleri olan mükelleflere önerim, yurt dışındaki bankalardan Türkiye’ye nazaran daha avantajlı olarak kullanabilecekleri kredileri yurt dışındaki şirketleri aracılığıyla köprü kredi seçeneği kapsamında kullanmalarıdır.
Değerli okurlar, son yıllarda Türkiye’deki pek çok kişi veya kurumun yurt dışında şirket kurduğuna tanık oluyoruz. Bunun çeşitli sebepleri var.
Bugün, Türkiye’deki şirketlerin yurtdışındaki bu ilişkili şirketlerden kullandıkları kredi işlemlerinin KDV ve kurumlar vergisi (KV) karşısındaki durumunu özetle açıklamaya çalışacağım.
Yapacağım açıklamalar, yabancı kişi ve kurumların Türkiye’deki ilişkili şirketlere verdikleri krediler için de geçerli bulunuyor.
Kurumlar vergisi uygulaması
Yurt dışında yerleşik kurumlardan sağlanan finansman hizmetlerinde normalde ödenen faizler üzerinden kurumlar vergisi stopajı yapılması gerekir.
Mevcut düzenlemeye göre, stopaj/kesinti/tevkifat oranları aşağıdaki gibidir:
- Yabancı devletler, uluslararası kurumlar veya yabancı bankalardan ya da bulunduğu ülkede mutad olarak kredi vermeye yetkilendirilmiş olup sadece ilişkili bulunduğu kurumlara değil tüm gerçek ve tüzel kişilere kredi veren kurumlardan alınan her türlü krediler için ödenecek faizlerden (katılım bankalarının kendi usullerine göre yurt dışından sağladıkları fonlar ve benzeri kaynaklar için ödedikleri kâr payları dahil) yüzde 0,
- Bankaların 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca uygun görülen ikincil sermaye benzeri kredileri ile bankaların ve diğer kurumların bir akım veya varlık portföyüne dayalı olarak yurt dışında menkul kıymetleştirme yöntemiyle temin ettikleri kredileri için ödenecek faizlerden yüzde 0,
- Katılım bankaları tarafından ödenen kâr payları hariç olmak üzere, mal tedarikinden kaynaklanan vade farkları üzerinden yüzde 5,
Buna göre, yurtdışında yerleşik ortak veya ilişkili kişilerden temin edilerek işletmede kullanılan krediler için ödenen faiz tutarları üzerinden yüzde 10 vergi kesintisi (stopaj) yapılması gerekir.
KDV uygulaması
Genel uygulama
KDV Kanununa göre; işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların Türkiye'de yaptığı hizmetler ile bunların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye'de faydalanılan hizmetlerin KDV’ye tabidir.
Bu tür hizmet ifalarında mükellef, esas olarak hizmeti ifa eden olmakla birlikte, Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığından, KDV’nin tamamı hizmetten yararlanan Türkiye’deki muhatap tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenmek zorundadır.
Buna göre, yurtdışında yerleşik ortak veya ilişkili kişilerden temin edilerek işletmede kullanılan krediler için ödenen faiz tutarları üzerinden KDV tevkifatı (halen yüzde 20 oranında) yapılması gerekir.
Sorumlu sıfatıyla ödenen bu KDV, Türkiye’deki alıcılar tarafından indirim konusu yapılabilir. KDV ödeme pozisyonundaki şirketler için bu yükümlülüğün finansal bir maliyeti yoktur, ancak devreden KDV pozisyonundaki mükellefler bakımından bu işlem ödenecek KDV çıkıncaya kadar finansal maliyete neden olacaktır.
Finans kurumlarında uygulama
Banka ve sigorta muameleleri vergisinin konusunu, banka ve sigorta şirketlerinin Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine aldıkları paralar oluşturur. Bu işlemler KDV Kanununun (17/4-e) maddesi ile KDV’den istisna edilmiştir.
Ayrıca, Türkiye'de banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulmamış olan yurt dışı kredi işlemlerinin mahiyet itibarıyla banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi olan yurt içi bankacılık hizmetlerinden farkı yoktur. Bu nedenle, yurt dışından sağlanana kredi işlemlerinde de KDV Kanununun (17/4-e) maddesi hükmü uyarınca KDV istisnası uygulanır.
Buna göre kredi yurt dışındaki bankalardan sağlanırsa KDV tevkifatı yapılmaz.
Yurt dışındaki ilişkisi kişilerden kredi aktarımı/köprü kredi kullanımı
Yukarıdaki açıklamalara göre, yurt dışında yerleşik ilişkili kişilerden sağlanan kredilerde, normalde, faiz üzerinden yüzde 10 kurumlar vergisi stopajı ve yüzde 20 KDV tevkifatı yapılması gerekir.
Yurt dışı ilişkili kişi bu finansmanı kendi kaynaklarından sağlaması yanında yurt dışındaki bankalardan kullandığı krediyi kısmen veya tamamen kullandırırsa da bu yükümlülüklere muhatap olunacaktır.
Ancak yurt dışındaki ilişkili kişi/grup şirketi kullandığı krediyi anapara, faiz ve masraflarıyla birlikte aynen aktarırsa, aynen aktarılan bu bedeller için KDV hesaplanmaz. Bu husus hem özelgelerde hem de yargı kararlarında ifade edilmektedir.
Köprü kredi alternatifinde kredinin gerçek kullanıcısı Türkiye’deki şirkettir. Kredinin grup şirketi aracılığıyla kullanılması bu durumu değiştirmez. Yani yurt dışındaki ilişkili kişi kredi kullanımına aracılık etmektedir. Nitekim çeşitli yargı kararlarında, yurtdışında mukim finans kuruluşu kredisinin davacı şirkete doğrudan kendisi tarafından değil, aracı kuruluşları aracılığıyla kullandırılmasının vergilendirilecek olayın gerçek mahiyetini değiştirmeyeceği vurgulanmaktadır.
Özetle, köprü kredi alternatifinde kredi doğrudan Türkiye’deki şirket tarafından kullanılmış gibi değerlendirilmelidir.
Bu durumda kredinin yurt dışındaki finans kurumundan sağlandığı kabul edilerek kurumlar vergisi stopajı da yüzde 0 olarak uygulanmalıdır.
Kredi kullanımına aracılık eden yurtdışındaki grup şirketinin bu işlem için komisyon alması, köprü kredi niteliğini zedelemez, yani ayrıca komisyon alınması KDV ve stopaj hesaplanmasını gerektirmez.
Diğer hususlar
- Köprü kredi seçeneğinde kullanılan borç “örtülü sermaye” olarak değerlendirilmez.
- Bu durumda kredi doğrudan bankadan kullanılmış kabul edildiğinden “transfer fiyatlandırması” hükümleri uygulanmaz.
- Bu kredi kullanımı ile ilgili düzenlenecek sözleşmeler damga vergisinden müstesnadır (Damga Vergi Kanununa Ek 2 sayılı liste, Bölüm IV-23).
- Bu kredi, krediyi kullanan yurt içindeki şirket tarafından finansman gider kısıtlaması kapsamında değerlendirilir.
- Kredinin vadesine göre yüzde 0 ila yüzde 3 arasında Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi yapılması gerekir. Bu kesinti kredinin doğrudan bankadan temininde de yapılır. Yani köprü kredinin bu açıdan bir avantajı yoktur.
Yurt dışında şirketleri olan mükelleflere önerim, yurt dışındaki bankalardan Türkiye’ye nazaran daha avantajlı olarak kullanabilecekleri kredileri yurt dışındaki şirketleri aracılığıyla köprü kredi seçeneği kapsamında kullanmalarıdır.
Saygılarımızla.