Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2022-068

19 Temmuz 2022

BAĞIMSIZ DENETİME TABİ ŞİRKETLERİN TL NAKDİ KREDİ KULLANIMLARINA GETİRİLEN SINIRLAMA UYGULAMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMIŞTIR

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (Kurul) 24.6.2022 tarihli ve 10250 sayılı Kararıyla (İlk Karar); toplam yabancı para (YP) nakdi varlıkları belli bir tutarı ve bazı oranları aşan bağımsız denetime tabi şirketlere Türk Lirası (TL) cinsinden yeni bir nakdi ticari kredi kullandırılması yasaklanmış ve söz konusu Kararın uygulanmasına ilişkin olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından 26.6.2022 tarihinde yazılı bir Basın Açıklaması yapılmıştı. 

Getirilen bu ilk uygulamaya yönelik ayrıntılara 2022/059 sayılı Sirkülerimizde yer verilmişti.

Bu ilk Kararda öngörülen bazı hususlar, fiilen uygulanmalarının zorluğu/imkansızlığı nedeniyle uygulamada tıkanıklığa neden olmuş ve bu konular uygulayıcılar tarafından BDDK’ya iletilmişti.

Bu kapsamda, Kurul tarafından uygulamaya yönelik şartların kolaylaştırılmasına yönelik olarak 7.7.2022 tarihli ve 10265 sayılı yeni bir Karar (Yeni Karar) alınmıştır. Bu Yeni Karar ilk Karar tarihi olan 24.6.2022 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe konulmuştur.

Alınan bu Yeni Kararla, uygulamaya yönelik önemli değişiklikler yapılmış olup, söz konusu değişikliklerden başlıcaları aşağıda kısaca özetlenmiştir:

  • 2022 yılında ilk defa bağımsız denetim kapsamına girmiş olan şirketler kısıtlama kapsamı dışında tutulmuştur. Bunun dışında kısıtlamaya tabi olacak şirketlerin kapsamında bir değişiklik yapılmamıştır.
  • Kısıtlamaya tabi olunması için aşılması gereken oran eşiklerinin tespitinde esas alınacak mali tablolar yönünden ikili bir ayrıma gidilmiştir. Buna göre; konsolide finansal tablo hazırlama zorunluluğu olmayan şirketlerde söz konusu tespitler geçici/kurumlar vergisi beyannamesi ekinde vergi dairesine sunulmuş olan Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen en güncel finansal tablolar (geçici vergi dönemleri dahil) üzerinden; konsolide finansal tablo hazırlama zorunluluğu olan şirketlerde ise KGK tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel konsolide finansal tablolar üzerinden gerçekleştirilecektir.
  • Kısıtlama kapsamına girdiği halde YP cinsinden kredi kullanması mümkün olmayan Şirketler için getirilen 3 aylık pozisyon açığı kadar TL kredi kullanılabilmesine yönelik istisnai uygulamadaki 3 aylık pozisyon açığı beyanının doğruluğunu teyit etmeye, konsolide finansal tablo hazırlama zorunluluğu olmayan şirketler için bağımsız denetim kuruluşlarıyla birlikte yeminli mali müşavirler (YMM) de yetkili kılınmıştır. 
  • Kredi kullanmak isteyen şirketlere, bu hususları 30.06.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere (30.06.2022 dahil) beyan ve taahhüt etmeleri ve bu tarihi müteakip her 3 aylık takvim dönemi sonunu izleyen ayın son iş günü akşamına kadar her 3 aylık dönemde bağımsız denetim kuruluşlarına ve YMM’lere teyit ettirmeleri şartıyla, kısıtlamaya tabi olmadıklarına yönelik olarak beyanları üzerine TL kredi kullandırılmasına imkan sağlanmıştır.
  • Benzer şekilde kredi kullanmak isteyen şirketlere, bu hususların doğruluğunun başvuruyu takip eden 1 aylık sürede serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM), YMM ya da bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılması şartıyla, bağımsız denetime tabi olmadıkları veya ilk defa 2022 yılında bağımsız denetime tabi oldukları için kısıtlamaya tabi olmadıklarına yönelik beyanları üzerine TL kredi kullandırılabilmesine izin verilmiştir.
  • 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman

Şirketleri Kanununa tabi finansal kiralama, faktoring ve finansman kuruluşlarının 01.08.2022 tarihinden itibaren müşterilerine kullandıracakları TL cinsinden ticari nitelikli nakdi krediler de bu kısıtlama kapsamına dahil edilmiştir.

İşbu Sirkülerimizde, Yeni Kararla yapılan bu değişikliklerin ayrı ayrı açıklanması yerine, bu değişiklikler sonrası uygulamanın güncel hali bir bütün olarak ele alınmıştır.

  1. GETİRİLEN DÜZENLEME
  2.  Kısıtlama Kapsamına Dahil Olma Şartları

Herhangi bir şirketin bu kısıtlama kapsamına girebilmesi aşağıdaki 3 şartın aynı anda sağlanması gerekmektedir:

  1. 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili düzenlemeler (yani Türk Ticaret Kanunu) uyarınca bağımsız denetime tabi bir şirket (Şirket) olması,
  2. Şirketin YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’nin üzerinde olması,
  3. Şirketin YP nakdi varlıkların TL karşılığının; aktif toplamından veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması

Yukarıdaki herhangi bir şartın sağlanmaması halinde, ilgili şirket bu uygulama kapsamında değerlendirilmeyecek ve TL kredi kullanımlarında bu sınırlama uygulanmayacaktır.

Bununla birlikte, Yeni Kararla, bağımsız denetime tabi olduğu halde denetim yükümlülüğü ilk defa 2022 yılı sonunda başlayacak Şirketler bu uygulamadan muaf tutulmuştur. Ancak bu muafiyetin uygulama devam ettiği sürece geçerli olacak daimi bir muafiyet olmayacağını; 2022 yılına ilişkin bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş mali tabloların hazırlanmasıyla uygulamadan kalkacağını; sadece Şirketlerin bağımsız denetime tabi oldukları ilk yıl için bu muafiyetin uygulanmasının sağlanacağını düşündüğümüzü yeri gelmişken belirtmek isteriz.

Diğer taraftan, söz konusu kısıtlama kapsamına bankalar ve finansal kuruluşlar ile gerçek kişiler ve gerçek kişi Şirket ortakları girmemektedir.

Yukarıda sıralanan şartlara ilişkin dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekildedir:

  1. 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili düzenlemeler uyarınca bağımsız denetime tabi bir şirket olması

Düzenleme sadece bağımsız denetime tabi olan şirketleri kapsamaktadır.

Bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığı 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 397 nci maddesi uyarınca kararlaştırılmış olan 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve ilgili diğer mevzuata göre belirlenmektedir.

Bağımsız denetime tabi olma şartlarını düzenleyen ve halen yürürlükte olan 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 26.5.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu Karara ilişkin detaylı açıklamalara 2018/072 sayılı Sirkülerimizdenulaşılabilir.

Bağımsız denetime tabi olmayan şirketler için ise bu uygulama yeni bir düzenleme veya kısıtlama getirmemektedir.

Kredi başvurusunda bulunan bir şirketin bağımsız denetime tabi olmadığını ya da bağımsız denetime tabi olduğu halde denetim yükümlülüğünün ilk defa 2022 yılı sonunda başlayacağını (dolayısıyla uygulamadan muaf olduğunu) beyan ve taahhüt etmesine rağmen, ilgili banka nezdinde bu konuda tereddüt oluşması halinde, kredi kullandırım tarihinden itibaren bankalarca ilgili şirkete bu hususu, 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış SMMM’ler, YMM’lerce ya da bağımsız denetim kuruluşlarınca onaylı olmak üzere belgelendirmeleri için 1 ay süre tanınarak, başvuruda bulunan şirketin beyanı esas alınmak suretiyle kredi kullandırılabilecektir.

  1. Şirketin YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’nin üzerinde olması

Bir Şirketin uygulama kapsamında değerlendirilebilmesi için kredi başvurusu tarihi itibariyle YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’nin üzerinde olması gerekmektedir.

Konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan Şirketlerde YP nakdi varlıkları toplamının hesaplamasında, bu Şirketlerin bankalar ve finansal kuruluşlar dışında kalan konsolidasyona tabi yurt içindeki bağlı ortaklıklarının ve iştiraklerinin YP nakdi varlıkları da hesaplamaya dahil edilecektir.

Hangi varlıkların YP nakdi varlıklar kapsamına girdiğine yönelik açıklamalarımıza Sirkülerimizin 1.5. bölümünde yer verilmiştir.

  1. Şirketin YP nakdi varlıkların TL karşılığının; aktif toplamından veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması

Bir Şirketin anılan kısıtlama kapsamına girmesi için, yukarıdaki (b) bölümünde belirtildiği şekilde tespit edilen toplam YP nakdi varlıkların kredi başvuru tarihi itibariyle TL karşılığının, en güncel finansal tablolarına göre tespit edilecek aktif toplamı veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması gerekmektedir.

Söz konusu oran eşiklerinin tespitinde kullanılacak en güncel finansal tablolar için ikili bir ayrım söz konusudur.

c.1) Konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunmayan Şirketler:

Yukarıda belirtilen %10’luk oran eşiğinin tespitinde, bu Şirketlerin Vergi Usul Kanunu (VUK) ve ilgili düzenlemeleri uyarınca düzenlenerek vergi dairesine sunulmuş olan (geçici vergi dönemleri dahil) en güncel finansal tablolarındaki değerler kullanılacaktır.

Bu kapsamda, bu Şirketler için kredi başvuru tarihinden önce vergi dairesine verilmiş ve mart, haziran, eylül veya aralık sonu itibariyle düzenlenmiş en son finansal tablolardaki tutarlar dikkate alınacaktır.

Örneğin 17 Temmuz 2022 tarihinde kredi başvurusu yapmış olan bir Şirketin, bu tarih itibariyle vergi dairesine vermiş olduğu en güncel geçici vergi beyannamesi Mart/2022 dönemine ait olan beyanname ise, bu beyanname ekinde yer alan VUK bazlı finansal tablolara göre bu tespit ve değerlendirmeler yapılacaktır.

Öte yandan, geçici vergi beyannameleri ekinde sadece ilgili döneme ilişkin gelir tablosu paylaşılmakta; bilanço ise ayrıca vergi dairesine sunulmamaktadır. Bununla birlikte, geçici vergi beyanname hazırlık çalışmaları sırasında arka planda bu dönemlere ait bilançoların da hazırlanması nedeniyle, bu konuda herhangi bir sıkıntı yaşanmayacağını düşünüyoruz.

Yine geçici vergi beyannameleri ekinde vergi dairesine verilen gelir tablolarında yer alan net satış tutarları Kararda öngörülen son 1 yıllık süreye isabet eden tutarları içermemektedir. Bu nedenle, kredi başvurusu tarihi itibariyle en güncel finansal tablonun geçici vergi beyannamesi ekinde yer alan gelir tablosu olması halinde, sadece bu tablo üzerinden son 1 yıllık net satış hasılatına ulaşmak mümkün olmayacaktır. Ancak önceki dönemlere ait geçici vergi beyannameleri ve yıllık beyanname eklerindeki gelir tabloları esas alınarak, önceki dönemlere ait net satış tutarlarının 3, 6, 9 aylık olarak tespit edilebileceğini ve bu tutarlara en güncel geçici vergi beyannamesi ekinde sunulan gelir tablosundaki değerin eklenerek son 1 yılık net satış hasılatı tutarının hesaplanabileceğini düşünüyoruz.

c.2) Konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan Şirketler:

Konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan Şirketler için bu değerlendirme KGK tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp KGK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca (bağımsız denetim kuruluşu) denetlenmiş en güncel konsolide finansal tablolar üzerinden Şirketin yurt dışı bağlı ortaklık ve iştirakleri dahil edilmeden yapılacaktır.

Bu çerçevede, bir Şirketin (ana ortaklık) konsolide finansal tabloları üzerinden bu düzenleme kapsamında TL kredi kullandırımına uygun olmadığı tespit edilirse yalnızca ana ortaklık için bu düzenleme kapsamındaki kredi sınırlaması uygulanacak, ana ortaklığın konsolidasyona tabi diğer bağlı ortaklık ve iştiraklerine kullandırılacak krediler için bu düzenlemede belirtilen değerlendirmeler her bir ortaklık ve iştirak için ayrı ayrı yapılacak ve böylece bunların kredi sınırlamasına tabi olup olmadıkları ana ortaktan bağımsız olarak münferiden belirlenecektir.

Bu Şirketler için anılan oranlar, yurt dışı bağlı ortaklık ve iştirakler dahil edilmeden bulunacak denetlenmiş finansal tablolar üzerinden yapılacağından, bu şekilde yurt dışı bağlı ortaklık ve iştirakleri bulunan Şirketlerde bağımsız denetleme kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel finansal tablolardaki değerler doğrudan bu hesaplamada kullanılamayacak; ilgili bağımsız denetim kuruluşlarınca bu yönde ayrıca düzeltmeler yapılması gerekecektir.

  1. Kısıtlama Kapsamına Girmekle Birlikte İstisna Olunan Haller

Düzenlemede yukarıda belirtilen genel kuralın bir istisnasına yer verilmiştir.

Buna göre; yukarıdaki 3 şartın birden sağlanması nedeniyle kredi kullandırım sınırlaması kapsamına giren ancak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve ilgili mevzuat uyarınca YP cinsinden kredi kullanması da mümkün olmayan Şirketlere, bankaya kredi başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren 3 aylık dönem içinde YP net pozisyon açığı bulunduğunu ve pozisyon açığı tutarını beyan etmeleri şartıyla, bu tutarla sınırlı olmak üzere TL cinsinden nakdi ticari kredi kullandırılabilmesine imkan tanınmıştır.

Bu çerçevede; başvuru tarihini izleyen 3 aylık dönemde pozisyon açığının bulunması, yani bu dönemde yabancı para borçlarının (yükümlülüklerinin) yabancı para varlıklarından fazla olması durumunda, YP yükümlüklerin YP varlıklarından fazla olduğu tutar kadar bu Şirketlere de TL cinsinden nakdi ticari kredi kullandırılabilecektir.

YP pozisyon açığını belirten söz konusu Şirket beyanının doğruluğunun, Yeni Kararın 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslara göre konsolide finansal tablo düzenlemek zorunda olan Şirketler için bağımsız denetim kuruluşlarına, olmayanlar için YMM'lere onaylatılmak suretiyle teyit edilerek bankaya belgelendirilmesi gerekmektedir.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve ilgili mevzuat uyarınca YP cinsinden kredi kullanması mümkün olmayan şirketlere ilişkin 2018/032 sayılı Sirkülerimizde detaylı açıklamalar yapılmıştır.

  1. Kısıtlama Kapsamına Girmeyen Şirketlerin Belgelendirme Yükümlülükleri

Yeni Karar uyarınca, 30.06.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere (30.06.2022 dahil), bağımsız denetime tabi şirketlerce bankalardan kullanılacak uygulama kapsamına dahil olan TL cinsinden tüm ticari nitelikli nakdi krediler için aşağıdaki şekilde işlem tesis edilecektir.

Kredi kullanmak isteyen Şirketler;

İlk aşamada, krediyi kullandıkları tarih itibarıyla ya da rotatif, KMH, kredi kartından nakit çekim, gün içi ve gecelik krediler için Yeni Karar’ın 6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde yeni kredi kullandırılmış sayıldığının tespit edildiği tarih itibarıyla,

  • YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’yi aşmayacağını ya da
  • YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’yi aşsa bile aktif toplamından veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’nunu geçmeyeceğini ya da
  • Bu sınırlamalara takılsa bile yalnızca YP kredi kullanmasının mümkün olmaması nedeniyle ve yalnızca kredi başvuru tarihini izleyen 3 aylık dönemdeki YP net pozisyon açığı ile sınırlı olmak üzere yeni kredi kullanımında bulunacağını

30.06.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere (30.06.2022 dahil) Yeni Karar ekinde belirtilen format beyan dilekçesini (Ek-1) kullanarak beyan ve

taahhüt edeceklerdir.

İkinci aşamada ise, söz konusu beyan ve taahhüdün banka tarafından kontrolünün sağlanmasını teminen, bu tarihi müteakip her 3 aylık takvim dönemi sonunu izleyen ayın son iş günü akşamına kadar, Yeni Kararda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak bu hususlara riayet ettiğini bağımsız denetim kuruluşlarınca ya da YMM’lere onaylatmak suretiyle ilgili bankaya belgelendirecektir.

Bu belgelendirme ve değerlendirmeler, konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan Şirketler için sadece bağımsız denetim kuruluşlarınca; bu yükümlülüğe tabi olmayan Şirketler için ise bağımsız denetim kuruluşları veya YMM’ler tarafından yapılabilecektir.

  1. Kısıtlamaya Tabi Olan Krediler

Yukarıda ifade edilen 3 şartı aynı anda sağlaması nedeniyle kısıtlama kapsamına giren Şirketlere bankalar tarafından TL cinsinden nakdi ticari kredi kullandırımı yapılmayacaktır. Bununla birlikte; söz konusu Şirketlerin şartları taşımaları halinde döviz cinsinden nakdi kredi kullanmaları önünde bir engel yoktur.

Yeni Kararla, aşağıdaki krediler bu kısıtlama kapsamı dışında tutulmuştur:

  • (Nakit çekimler hariç) kurumsal kredi kartları yoluyla kullandırılan krediler,
  • Doğrudan Borçlanma Sistemi(DBS) aracılığıyla nakde dönüşen krediler,
  • Cayılamaz limit taahhüdü niteliğinde olan ve bankaların kredi müşterisi 5 olan Şirket dışındaki üçüncü taraflara ödeme garantisi sunduğu diğer krediler ile alıcı statüsündeki Şirketin kredilendirilmesi suretiyle tedarikçilere ödeme yapılan tedarikçi finansmanı krediler,
  • TL cinsinden nakdi krediye dönüşen tazmin edilen gayri nakdi kredi bedelleri,
  • Yeniden yapılandırma kapsamında olmayan ve sözleşme koşullarının değiştirilmesi suretiyle yenilenen ya da mevcut kredilerin kısmen veya tamamen yeniden finanse edilmesi için kullandırılan krediler hariç; Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca ya da 5411 sayılı Bankacılık Kanununun Geçici 32 nci maddesi uyarınca yeniden yapılandırılan veya bu yeniden yapılandırmalar kapsamında kullandırılan krediler

Şirketlerin bankalar ile gerçekleştirdikleri swap işlemleri kapsamında, spotta (altın dahil) döviz verip TL borçlandığı tutarlar da, bu uygulanma kapsamında, ilgili banka tarafından söz konusu Şirkete kullandırılan TL cinsinden nakdi bir ticari kredi olarak kabul edilecektir.

Bankaların bu uygulama kapsamından muaf tutulmayan kredileri, yurt dışı şubeleri aracılığıyla yurt içi yerleşik Şirketlere kullandırması durumunda da yine bu kısıtlama hükümleri uygulanacaktır.

  1. Yabancı Para Nakdi Varlıklar Kapsamı

Yeni Karara göre, YP nakdi varlıklar kapsamına aşağıdaki varlıklar girmektedir:

  • Altın dahil efektif dövizi,
  • Bankalardaki YP mevduat,
  • Türkiye Cumhuriyeti tarafından ihraç edilen Eurobond’lar dışında

kalan, yurt içi ya da yurt dışı yerleşiklerce YP cinsinden ihraç edilen

menkul kıymetlerden/hisse senetlerinden oluşan varlıkları,

  • Altın veya dövize endeksli ya da bunlara ilişkin endeksleri takip eden borsa yatırım fonlarının katılma payları,
  • Yurt dışı yerleşiklerle YP cinsinden yapılan ters repo işlemleri,
  • Bankalar ile gerçekleştirilen swap işlemleri kapsamında spotta TL temin etmek üzere bankalara (altın dahil) döviz olarak verilen YP varlıklar.

YP nakdi varlıkların TL karşılığının hesaplanmasında hesaplama tarihine ait TCMB döviz alış kuru kullanılacaktır.

  1. Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Kuruluşlarınca Kullandırılacak TL Cinsinden Ticari Krediler

Yeni Kararla, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununa tabi finansal kiralama, faktoring ve finansman kuruluşlarının 01.08.2022 tarihinden itibaren müşterilerine kullandıracakları TL cinsinden ticari nitelikli nakdi krediler de bu kısıtlama uygulaması kapsamına dahil edilmiştir.

Bu çerçevede, uygulamada bankalar için getirilen yükümlülüklerin tamamı finansal kiralama, faktoring ve finansman kuruluşları için de aynı şekilde geçerli olacaktır.

Söz konusu kuruluşların ticari müşterilerinin beyan ve taahhüt yükümlülükleri de bu tarihinden itibaren geçerli olmak üzere (01.08.2022 dahil) Yeni Kararın 7 nci ve 9 uncu maddelerinde belirtilen şekilde uygulanacaktır.

  1. Kredi Kullanım Tutarının Hesaplanması

Bu düzenlemenin uygulanmasında, kredili mevduat hesabı (KMH) ve diğer rotatif nitelikli krediler ile kurumsal kredi kartlarından nakit çekimi yoluyla veya gün içi ve gecelik krediler yoluyla Şirketlere kullandırılacak kredi tutarının hesaplamasında, bu kredi türleri için 30.06.2022 tarihi itibarıyla Şirketlere kullandırılmış toplam kredi bakiyesi başlangıç olarak kabul edilmek üzere;

  • Her ay sonu itibarıyla önceki ay sonuna göre bu toplam nakdi kredi bakiyesindeki artış miktarının yeni kullandırım olarak kabul edilecek,
  • Her ay sonundaki yapılacak bu hesaplamaya göre bakiye artışı olması durumunda, yeni kredi kullandırımı olarak kabul edilecek bu bakiye artışına ilişkin olarak ilgili Şirket için bankalarca bu Karar kapsamındaki kredi kullandırım sınırlamalarına yönelik kontroller gerçekleştirilecek ve gerekli bilgi ve belgeler temin edilecektir.
  1. GETİRİLEN DÜZENLEMEYE AYKIRILIK

İlk Kararın uygulanmasına yönelik olarak BDDK tarafından yapılan Basın Duyurusunda, Kararın etrafından dolanılması veya etkisiz hale getirilmesine yönelik bu şekildeki yanıltıcı ve muvazaalı işlemler gerçekleştirmek suretiyle bankalarca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlayanlar hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılabileceği belirtilmiştir.

Duyuruda ifade edilen yasal işlemle Türk Ceza Kanununun 157 nci ve 158 inci maddelerinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun kastedildiği anlaşılmaktadır. TCK’nın anılan bu maddelerine göre, “Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla” başkasının zararına ve kendi yararına olarak yapılan hileli davranışlar nitelikli dolandırıcılık olarak tanımlanmaktadır.

Diğer yandan, Şirketlerce beyan edilmesine rağmen süresinde bağımsız denetim kuruluşu ya da YMM onaylı olarak bankaya tevdi edilmesi gereken bilgi ve belgelerin bankaya tevdi edilmemesi veya bu süre içinde tevdi edilen bilgi ve belgelere göre Şirketin beyanının aksine kredi sınırlamasına dahil olması gerektiğinin bankalarca anlaşılması halinde;

  • İlgili banka tarafından Şirkete TL cinsinden karar kapsamına giren yeni nakdi ticari kredi kullandırılmayacak,
  • Söz konusu duruma ve Şirket bilgilerine ilişkin BDDK tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre ilgili banka tarafından yapılacak bildirim çerçevesinde, bu kapsama giren Şirketlere 30.06.2022 tarihinden itibaren kullandırılan (bu karar kapsamından muaf tutulsun tutulmasın) TL cinsinden ticari nitelikli tüm nakdi kredilere “Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik” uyarınca sermaye yeterliliği oranı hesaplamasında; kredi riskine esas tutar hesaplanırken kullanılan yaklaşımdan (standart yaklaşım ya da içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımlar) bağımsız olarak kredi riski azaltım teknikleri, kredi derecelendirme notları ve gayrimenkul ipotekleri dikkate alınmadan yüzde 500 risk ağırlığı uygulanacaktır.
  1. DÜZENLEMENİN YÜRÜRLÜĞE GİRDİĞİ TARİH

Yeni Karar, İlk Kararın alındığı tarih olan 24.6.2022 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir ve BDDK tarafından aksi yönde bir karar alınıncaya kadar geçerli olacaktır.

Bu kapsamda; bankalar tarafından 24.6.2022 tarihinden itibaren; finansal kiralama, faktoring ve finansman kuruluşlarınca ise 01.08.2022 tarihinden itibaren kullandırılacak TL cinsinden nakdi ticari krediler için bu düzenlemeler uyarınca işlem tesis edilecektir.

BDDK’nın 24.6.2022 tarihli ve 10250 sayılı Kurul Kararına (İlk Karar) ulaşmak için tıklayınız.

BDDK’nın 26.6.2022 tarihli yazılı Basın Açıklamasına ulaşmak için tıklayınız.

BDDK’nın 7.7.2022 tarihli ve 10265 sayılı Kurul Kararına (Yeni Karar) ulaşmak için tıklayınız.