Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2021-146

22 Aralık 2021

GELİR VERGİSİ KANUNUNDA YER ALAN HAD VE TUTARLARDAKİ DEĞİŞİKLİKLER (317 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği)                                                         

  1. GİRİŞ:

    193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu‘nun 9/10, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68 mük. 80, 82, 86, 89/15, 103 ve mük. 121 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanmaktadır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5 ini aşmayan kesirler dikkate alınmamaktadır.

    Cumhurbaşkanı, bu surette tespit edilen had ve tutarları iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye; Hazine ve Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. 

    Bu Kanunun 9/10, 19, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddeleri ile 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.

    Bilindiği gibi 533 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 2021 yılına ait yeniden değerleme oranı %36,20 olarak ilan edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 317 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (R.G. 21.12.2021 – 31696) ile 01.01.2022 tarihinden itibaren uygulanacak had ve miktarları, bir önceki yıl için geçerli olan tutarları yeniden değerleme oranında arttırmak suretiyle belirlemiş bulunmaktadır.

  2. YENİDEN DEĞERLEME ORANINDA ARTIRILAN MAKTU HAD VE TUTARLAR:
     

2.1. İnternet Ortamında Yapılan Satış Hasılatı İstisnasına İlişkin Tutar:

         Gelir Vergisi Kanunu (GVK)’nun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının

(10 ) numaralı bendinde yer alan, internet ve benzeri elektronik ortamlar          üzerinden yapılan satış hasılatı için istisna tutarı, 2022 yılı için 320.000 TL olarak tespit edilmiştir.

2.2. Gayrimenkul Sermaye İradı İstisnasına İlişkin Tutar:

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)’nun 21 inci maddesinde yer alan ve 2021 yılında elde edilen mesken kira gelirleri için 7.000 olarak uygulanan istisna tutarı, 2022 yılında elde edilecek kira gelirleri için 9.500 TL olarak tespit edilmiştir.

2.3.  Personele Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna  Tutarı:

GVK’ nun 23/8’inci maddesinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 2022 yılı için 34 TL (KDV dahil 36,72 TL)  olarak uygulanacaktır. 2021 yılında söz konusu had 25 TL (31 Mayıs 2021 tarihine kadar KDV dahil 25,25 TL sonrasında KDV dahil 27 TL) idi.

2.4.  Personele İş Yerine Gidip Gelmesi İçin Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna  Tutarı:

GVK’nun 23/10’uncu maddesinde yer alan işverenlerce hizmet erbabının işyerine gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 2022 yılında 17 TL olarak uygulanacaktır.

2.5.  Engellilik İndirimi Tutarları:

GVK’nun 31’inci maddesinde yer alan engellilik indirimi tutarları aşağıdaki gibi değiştirilmiştir :

Engellilik Derecesi

2021 Yılında Uygulanan Tutar (TL)

2022 Yılında Uygulanacak Tutar (TL)

Birinci derece engelli

1.500

2.000

İkinci derece engelli

860

1.170

Üçüncü derece engelli

380

500

 

 

 

 

 

 

 

 

2.6.  Gider Olarak Dikkate Alınabilecek Binek Oto KDV, ÖTV ve Amortisman Uygulamasına İlişkin Had ve Tutarlar

GVK’nun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi uyarınca; faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 8.000 Türk lirasına kadarlık kısmı ile binek otomobillerinin iktisabına ilişkin özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının en fazla 200.000 Türk lirasına kadarlık kısmı gider olarak dikkate alınabilecektir. Bu tutar 2021 yılında 150.000 TL olarak uygulanmıştır.

GVK’nun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca; faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 230.000 Türk lirasını, söz konusu vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı 430.000 Türk lirasını aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmı gider yazılabilir. Bu hükmün uygulanmasında binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tutar dikkate alınacaktır. Söz konusu tutarlar 2021 yılında sırasıyla 170.000 TL ve 320.000 TL’dir.

2.7.  Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartları:

GVK’nun 47’nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan basit usule tabi olmanın genel şartlarından yıllık kira bedeli toplamına ilişkin tutar, Büyükşehir belediye sınırları içinde 16.000 TL, diğer yerlerde 10.000 TL olarak tespit edilmiştir. (2021 yılında bu tutarlar sırasıyla 12.000 TL ve 7.600 TL idi.)

2.8. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartları:

GVK’nun 48’inci maddesinin (1) numaralı bendinde yer alan yıllık alım tutarı 200.000 TL, yıllık satış tutarı 320.000 TL, (2) numaralı bendinde yer alan gayri safi iş hasılatı 100.000 TL, (3) numaralı bendinde yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı 200.000 TL olarak tespit edilmiştir.

2.9.  Mesleki Giderler:

 Serbest meslek giderlerine ilişkin GVK’nun 68 inci maddenin birinci fıkrasının; (4) numaralı bendinde yer alan amortisman olarak indirim konusu yapılabilecek tutar; özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç 230.000 TL, vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hallerde 430.000 TL, (5) numaralı bendinde yer alan kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedeli 8.000 TL, gider olarak indirim konusu yapılabilecek özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin toplam tutarı 200.000 TL olarak tespit edilmiştir. Bu tutarlar 2021 yılında sırasıyla 170.000 TL, 320.000 TL ve 150.000 TL’dir.

2.10.  Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı:

GVK’nun Mükerrer 80’inci maddesinde yer alan ve 2021 yılı için 19.000 TL olarak uygulanan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı 2022 yılı için 25.000 TL olarak tespit edilmiştir.

2.11.Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı :

GVK’nun 82’nci maddesinde yer alan ve 2021 yılında 43.000 TL olarak uygulanan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2022 takvim yılında elde edilen arızi kazançlara uygulanmak üzere 58.000 TL olarak tespit edilmiştir.

2.12.Tevkifat ve İstisna Uygulamasına Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı:

Gelir Vergisi Kanununun 86/1-d maddesinde yer alan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2022 takvim yılında elde edilen iratlara uygulanmak üzere 3.800 TL olarak tespit edilmiştir. (Bu tutar 2021 yılı için 2.800 TL idi.)

2.13.Vergiye Uyumlu Mükellefler İçin Sağlanan İndirim Sınırı :

Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 121 inci maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükellefler için sağlanan indirim sınırı 01.01.2022 tarihinden itibaren verilen beyannameler için 1.500.000 TL’den 2.000.000 TL’ye çıkarılmıştır.

2.14.Yeni Gelir Vergisi Tarifesi :

 193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2022 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir:

32.000 TL'ye kadar

15%

70.000 TL'nin 32.000 TL'si için 4.800 TL, fazlası

20%

170.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL(ücret gelirlerinde 250.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL), fazlası

27%

880.000 TL'nin 170.000 TL'si için 39.400 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL'nin 250.000 TL'si için 61.000 TL), fazlası

35%

880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 287.900 TL(ücret gelirlerinde 880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 281.500 TL), fazlası

40%

 

3. KÂR HADLERİ EMSALLERİNE GÖRE DÜŞÜK OLARAK TESPİT EDİLMİŞ BULUNAN EMTİA İÇİN ÖZEL HADLER:

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanunu’nun 48’inci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verilmiştir. Bu yetki kullanılarak önceki yıl için 313 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen tutarlar 317 No.lu Tebliğ ile yeniden belirlenmiştir.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2022 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31.12.2021 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yılık Satış Ölçüsü (TL)

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yılık Satış Ölçüsü (TL)

Değerli Kağıt

340.000

380.000

420.000

490.000

Şeker –Çay

250.000

340.000

320.000

400.000

Milli Piy. Bileti, Hemen Kazan, Süper Toto vb.

250.000

340.000

320.000

400.000

İçki (Bira ve Şarap Hariç) -İspirto-Sigara – Tütün

250.000

340.000

320.000

400.000

Akaryakıt ( LPG hariç )

380.000

400.000

490.000

570.000

 

Belirtilen bu malların alım-satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

4.      BASİT USULE TABİ MÜKELLEFLERDE GÜN SONUNDA TOPLU BELGE DÜZENLEME UYGULAMASI:

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile getirilen, belge vermedikleri günlük hâsılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31.12.2022 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 257’nci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

 

5. İNDİRİM ORANI UYGULAMASI:

5.1. 2021 Yılına İlişkin Olarak İndirim Oranı Uygulaması:

Bilindiği gibi TL cinsinden elde edilen faiz gelirlerinde enflasyondan aşınmayı gidermek amacıyla “indirim oranı” uygulaması yapılmakta ve gelirin belli bir kısmı gelir kabul edilmeyerek enflasyondan arındırılmakta, indirim sonrası kalan kısım vergiye tabi tutulmaktaydı. Bu uygulama, Gelir Vergisi Kanunu’nun 76’ncı maddesinde 5281 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak GVK’nun geçici 67’inci maddesinin 9’uncu fıkrası uyarınca, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31.12.2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler geçerli olduğundan, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen Hazine bonosu ve Devlet tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri için indirim oranı uygulaması devam etmektedir.

 İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup 213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2021 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı %36,20’dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise %16,64’tür. Buna göre, 2021 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%36,20/%16,64=) %2,17 olmaktadır. Bu oranlar dikkate alındığında, 2021 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.

 Bu kapsamda, 2021 yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

5.2. İndirim Kapsamına Girmeyen Gelirler:

Aşağıdaki gelirler indirim oranı uygulaması kapsamına girmez:

  • 01.01.2006 tarihinden sonra gerek TL gerekse döviz cinsinden ihraç edilmiş kamu kağıtlarından elde edilen faiz gelirleri (Bu faiz gelirleri üzerinden GVK’nun geçici 67 nci maddesi uyarınca tam mükellef gerçek kişilerde % 10 oranında stopaj yapılır. Bu nedenle söz konusu gelirler hiçbir hadde ve koşula bağlı olmaksın yıllık beyanname ile beyan edilmez. Kesilen vergiler nihai vergi olur.),
  • 01.01.2006 tarihinden önce ve sonra ihraç edilen eurobondlar ile bu tarihten önce yurt içinde döviz cinsinden ihraç edilen kamu kağıtlarından elde edilen faiz gelirleri (Bu faiz gelirleri üzerinden geçici 67’ye göre stopaj yapılmaz, 94/7’ye göre stopaj yapılmış sayılır. Bu gelirler beyan sınırının aşılması halinde beyana tabidir. Anapara kur farkları vergiye tabi tutulmaz.),
  • Altına veya ÜFE, TÜFE gibi başka bir değere endeksli menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratları (Bunlarda değer artışları gelir sayılmaz),
  • Menkul kıymet yatırım fonu kâr payları (Bu gelirler üzerinden GVK’nun geçici 67’nci maddesi uyarınca vergi kesintisi yapılır. Bu nedenle söz konusu gelirler hiçbir hadde ve koşula bağlı olmaksın yıllık beyanname ile beyan edilmez. Kesilen vergiler nihai vergi olur),
  • Her nev’i alacak faizleri (Stopaj ve istisna uygulamasına konu olmayan bu gelirlerin 2021 yılında elde edilen tutarları toplamının 3.800 TL’yi aşması halinde bunların yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekir),
  • Kâr payları,
  • Mevduat faizi, katılım bankalarından elde edilen gelirler ve repo gelirleri (Bu gelirler üzerinden geçici 67’nci maddeye göre farklı oranlarda stopaj yapılır. Bu nedenle bunlar beyan dışıdır. Kesilen vergiler nihai vergi olur.),
  • Ticari işletmelere dahil iratlar.