Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2021-057

30 Nisan 2021

7318 SAYILI VERGİ USUL KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN İLE YAPILAN DÜZENLEMELER

30 Nisan 2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No:7318)” ile bilhassa akaryakıt sektörüne ilişkin olmak üzere Vergi Usul Kanunu ve muhtelif kanunlarda bazı önemli değişiklikler yapılmıştır.

Anılan Kanun ile yapılan değişikliklerden; “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” ve “7226 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”a ilişkin olanlara bu Sirkülerde değinilmemiş olup, ilgili düzenlemeler ayrı Sirkülerlerde ele alınacaktır.

Bu çerçevede söz konusu Kanun ile yapılan değişikliklere aşağıda yer verilmiştir:

1.      VERGİ USUL KANUNU (VUK)’NDA YER ALAN FATURA DÜZENLEME SÜRESİNİN KISALTILMASINA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİK

Kanun’un 1’nci maddesi ile VUK’nun 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş ve bendin son cümlesinde yer alan “süre” ibaresi “süreler” şeklinde değiştirilmiştir.

“Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev’i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak,  bu süreyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir.”

Dolayısıyla, anılan değişiklik sonucunda mal veya hizmetin nev'i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, 7 günlük fatura düzenleme süresini indirme ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı henüz bu yetkisini kullanmamış olmakla birlikte, bu kapsamda ilk etapta akaryakıt sektörüne yönelik olarak düzenleme yapılması beklenmektedir. Bu nedenle Bakanlık tarafından yapılacak düzenlemenin takip edilmesi gerekmektedir.

Mevcut durumda mükelleflerin sistemleri; mal teslimi ve hizmet ifasından itibaren 7 gün içerisinde fatura düzenlenmesine uygun olarak kurgulanmış olduğundan, bilhassa faturanın mal teslimi veya hizmet ifası anında düzenlenmesi şeklinde getirilecek bir zorunluluğun özellikle geçiş sürecinde mükellefler açısından ciddi sorunlara sebebiyet verebileceği görülmektedir. Bu itibarla özellikle akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren mükelleflerin gerekli sistem altyapı çalışmalarına başlamalarında yarar görüyoruz.

Diğer taraftan Bakanlığın söz konusu yetkisini kullanması halinde, yapılacak düzenlemede geçiş için makul bir süre tanıması da önem arz etmektedir. Zira anılan yetki kullanılarak bazı mal/hizmet grupları için fatura düzenleme süresinin kısaltılması durumunda; belirlenen yeni sürelerde fatura düzenlenememesi, VUK hükümleri açısından ilgili faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması sonucunu doğuracağından, özel usulsüzlük cezası kesilmesine neden olacaktır.

Faturayı süresinde düzenlememenin cezası ise, faturada yazılması gereken tutarın yüzde 10’u kadar olup, 2021 yılında düzenlenmesi gereken her bir fatura için kesilecek asgari ceza tutarı, fatura tutarına  bakılmaksızın 380 TL’dir. Ancak fatura düzenlememe fiilinin 2021 yılındaki toplam ceza üst sınırı 190.000 TL’dir.

2.      VUK’NDA YER ALAN TEMİNAT ZORUNLULUĞU VE CEZAİ MÜEYYİDESİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun’un 2’nci maddesi ile VUK’nun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasına (7) numaralı bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir:

“8. 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 2/3/2005 tarihli ve 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlar ile bu madde uyarınca bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretleri kullanma zorunluluğu getirilen ürünleri imal veya ithal edenlerden; yeni işe başlayanlarda 10 milyon Türk lirasına kadar, faaliyeti devam edenlerde 100 milyon Türk lirasını geçmemek üzere bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının %1’ine kadar, ayrıca bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretler verilmesinden önce bu ürünler nedeniyle hesaplanan özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi tutarının toplamına kadar, doğacak vergilerin tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla, 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan menkul mallar hariç olmak üzere anılan maddede sayılan türden teminat almaya, mükelleflerin; faaliyet alanı, hukuki statüsü, mükellefiyet süresi, aktif veya öz sermaye büyüklüğü, çalışan sayısı, hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma yönünde olumsuz rapor ya da tespit bulunup bulunmadığı, iş veya üretim hacmi ile ürün ve mükellef gruplarını ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, teminatın; türünü, tutarını, verilmesi gereken zamanı, iadesi ile tamamlanmasına ilişkin hususları belirlemeye, teminat tutarını lisansa tabi faaliyetlerde lisans türleri itibarıyla farklılaştırmaya, bentte yer alan oran ve tutarları sıfıra kadar indirmeye ve iki katına kadar artırmaya, hangi hâllerde teminat aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye,”

Ayrıca yine anılan Kanun’un 3’üncü maddesi ile VUK’nun mükerrer 355 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir:

“Mükerrer 257 nci maddenin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi uyarınca getirilen zorunluluklara uymayanlara, (1) numaralı bentte yer alan tutarın 10 katından az ve 1 milyon Türk lirasından fazla olmamak üzere, bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının binde 3’ü tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir.”

Söz konusu düzenlemeler ile;

  • 5015 sayılı Kanun ve 5307 sayılı Kanun kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlar İLE
  • Bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretleri kullanma zorunluluğu getirilen ürünleri imal veya ithal edenlerden,
    • Yeni işe başlayanlarda 10 milyon Türk Lirasına kadar,
    • Faaliyeti devam edenlerde ise 100 milyon Türk Lirasını geçmemek üzere bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının yüzde 1 'ine kadar;
    • Ayrıca bandrol, pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretler verilmesinden önce bu ürünler nedeniyle hesaplanan ÖTV ve KDV tutarının toplamına kadar,

doğacak vergilerin tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla, 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan menkul mallar hariç olmak üzere anılan maddeye göre teminat alma ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

Teminat konusunda getirilecek söz konusu zorunluluklara uymayanlara ise, yukarıda yer alan tutarın 10 katından (25 bin TL) az, 1 milyon TL’den fazla olmamak üzere bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının binde 3’ü tutarında özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

3.      VUK’NDA YAPILAN VE YETKİLENDİRİLMEMİŞ KİŞİLERCE ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARA MÜDAHALE EDİLMESİNİ KAÇAKÇILIK SUÇU KAPSAMINA ALAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun’un 4’üncü maddesi ile VUK’nun 359’uncu maddesine (c) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

“ç) Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştiren veya yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazda kayıt altına alınan bilgileri değiştiren veya silen, ödeme kaydedici cihaz veya bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenler üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Buna göre, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde ödeme kaydedici cihazların:

  • Mührünü kaldıran,
  • Donanım veya yazılımını değiştiren

Veya yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın;

  • Hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da satış, denetim, otomasyon sistemi ve benzeri ilgili diğer sistemlere (akaryakıt istasyonu otomasyonu, pompa ve tank elektronik kontrol sistemleri gibi elektronik kontrol ve denetim sistemlerine veya akaryakıt şirketi veri merkezi gibi ilgili diğer sistemlere) fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin ödeme kaydedici cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen,
  • Ödeme kaydedici cihazda kayıt altına alınan bilgileri değiştiren veya silen, ödeme kaydedici cihaz veya bağlantılı diğer harici donanım ve sistemler ya da satış, denetim, otomasyon sistemi ve benzeri ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenlerin

Bu fiilleri kaçakçılık suçu kabul edilerek üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır.

Ayrıca anılan Kanun’un 5’inci maddesi ile VUK’nun 367’nci maddesine eklenen fıkra uyarınca; bu suçlarla etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve tespit edilen hususların bir an önce yargı makamlarının önüne getirilmesi amacıyla bu suçların işlendiğinin inceleme sırasında tespiti halinde incelemenin tamamlanması beklenmeden, sair suretlerle öğrenilmesi halinde ise incelemeye başlanmadan kamu davasının açılabilmesi sağlanmaktadır.

4.      5015 SAYILI PETROL PİYASASI KANUNU, 5037 SAYILI SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI KANUNU VE ELEKTRİK PİYASASI KANUNU VE 5607 SAYILI KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun’un 6 ila 13’üncü maddeleri ile getirilen düzenlemeler özetle aşağıda belirtildiği şekildedir:

  • 5015 sayılı Kanuna göre dağıtıcı, ihrakiye teslimi ve bayilik lisansları ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen diğer lisans türlerine ilişkin olarak lisans başvurusu, lisans tadili veya lisans süresi uzatılmasına ilişkin taleplerin yerine getirilmesi için 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş vergi borcun bulunmaması şartı getirilmiştir.

    Ayrıca halihazırda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna verilmiş olan lisans sahiplerinin faaliyetlerine ilişkin özel şart, teknik ve ekonomik kriter, bayilik teşkilatı, depolama kapasitesi gibi hususları belirleme yetkisine yönelik uygulamaların netleştirilmesi amacıyla 5015 sayılı Kanuna yeni hükümler eklenmektedir (7318 Sayılı Kanun Madde 6).

  • Bayi denetim sisteminin kurulmasında ve uygulanmasında dağıtıcı lisansı sahiplerine hizmet veren otomasyon şirketlerinin yetkilendirilmesi ve müştereken sorumlu tutulmalarına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Böylelikle bayi denetim sisteminin etkinliğinin artırılması, ilgili hizmeti veren tarafların belirli teknik altyapıya sahip olmalarının garantiye alınması hedeflenmektedir. Tüm akaryakıt istasyonlarda asgari özellikleri sağlayan bayi denetim ve otomasyon siteminin kurulması sayesinde akaryakıt kaçakçılığı ile mücadeleye katkı sağlanacağı gibi mali usulsüzlüklerin de tespiti konusunda önemli bir ilerleme kaydedileceği öngörülmektedir. (7318 Sayılı Kanun Madde 7)
  • Dağıtıcıların, herhangi bir dağıtıcıdan aldığı akaryakıtı başka bir dağıtıcıya tekrar satması yasaklanarak dağıtıcılar arası ticaret yeniden düzenlenmiştir. (7318 Sayılı Kanun Madde 8)
  • 5015 sayılı Kanunda bayi denetim sisteminin kurulmasında ve uygulanmasında dağıtıcı lisansı sahiplerine hizmet veren otomasyon şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde dağıtıcı lisansı sahiplerinin yanı sıra bu şirketlere de (onda bir oranında) idari yaptırım uygulanacaktır. (7318 Sayılı Kanun Madde 9)
  • Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile anılan maddeye 7318 Sayılı Kanun ile eklenen (ç) fıkrasında yazılı suçları işlediği tespit edilenler ile dağıtıcılar arası akaryakıt ticareti ile ilgili hükümlere aykırı hareket edenler, VUK’nun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre istenilen teminatı vermeyenler hakkında idari yaptırım uygulanabilmesi amacıyla ve Kanuna karşı hile veya yalan beyanda bulunulmasından dolayı lisansı iptal edilenlerin tekrar piyasaya girişinin engellenmesine yönelik değişiklik (idari yaptırımlar) getirilmiştir. Buna göre, teminat verilinceye kadar bu mükelleflerin faaliyetleri durdurulacak ve bu süre içinde söz konusu tesis veya faaliyet için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyecektir. (7318 Sayılı Kanun Madde 10-12)
  • Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanuna göre dağıtıcı ve bayilik lisansları ile Kurum tarafından belirlenen diğer lisans türlerine ilişkin olarak lisans başvurusu, lisans tadili veya lisans süresi uzatılmasına ilişkin taleplerin yerine getirilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu ile vergi dairelerine 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması şartı getirilmiştir. (7318 Sayılı Kanun Madde 11)
  • Petrol türevi ürünlerin haricinde bitkisel yağlar ve bunların atıkları başta olmak üzere birçok üründen akaryakıt yerine kullanılabilecek maddelerin üretiminin gerçekleştirilmesi teknik olarak mümkündür. Petrol türevli ürünlere ilave olarak madde ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan izin alınmaksızın herhangi bir üründen üretilen maddelerin akaryakıt olarak; ikmal edilmesi, satışa arz edilmesi, satılması, bulundurulması, bu özelliğini bilerek ticarî amaçla satın alınması, taşınması veya saklanması da kaçakçılık suçları kapsamına dâhil edilmiştir. (7318 Sayılı Kanun Madde 13)

    Söz konusu Kanun’a ulaşmak için lütfen tıklayınız.