Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

Vergi 2021-052

16 Nisan 2021

KRİPTO PARALARIN ÖDEMELERDE KULLANILMASI MERKEZ BANKASINCA YASAKLANMIŞTIR

Bilindiği gibi uygulamada “kripto paralar” olarak adlandırılan varlıklar, niteliği ve vergilendirilmesi yönünden tüm dünyada yoğun olarak tartışılmaktadır.

Ülkemizde bugünlerde bu konuda bazı gelişmeler yaşanmaktadır.

Hatırlanacağı üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan 1 Mart'ta yapılan yazılı açıklamada, "Kripto paralarla ilgili dünya genelinde oluşan kaygıları biz de paylaşıyoruz. Konuya ilişkin gelişmeler ve ülkemizdeki durum, Bakanlığımız tarafından yakından takip edilmektedir. Bu çerçevede Bakan Yardımcımız başkanlığında; Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu ve ilgili diğer kurumlarla işbirliği halinde çalışmalar yürütülmektedir" denilmişti.

Sonra Hazine ve Maliye Bakanlığınca, Türkiye'de faaliyet gösteren kripto para borsalarına bir tebligat gönderilerek, TC kimlik numarası, unvanı, kayıt zamanı ve cüzdandaki tutarın TL cinsinden değeri gibi kullanıcı bilgileri talep edilmiştir. Bu girişim sektörde kripto paralara vergi getirileceği şeklinde değerlendirilmiştir.

Merkez Bankasınca 16 Nisan 2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik (Yönetmelik) ile ödemelerde kripto varlıkların kullanılmamasına, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmamasına ve ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık etmemesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Yönetmelik 30/4/2021 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yapılan düzenlemeler özetle şöyledir:

  • Mevzuatımızda ilk kez kripto para olarak anılan varlıklar tanımlanmıştır. Bu Yönetmelik uygulamasında kripto varlık, dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan, ancak itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıkları ifade eder. (Md.3/1)

    Bu tanıma göre kripto varlıklar, para ve ödeme aracı olarak değerlendirilmediği gibi menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak da değerlendirilmeyip “gayri maddi varlık” olarak değerlendirilmiştir.

    Bunun vergisel sonuçları olacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığının da bu konuda düzenleme veya açıklama yapması gerekmektedir.

  • Kripto varlıklar, ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılamaz. (Md.3/2)
  • Kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılmasına yönelik hizmet sunulamaz. (Md.3/3)
  • Ödeme hizmeti sağlayıcıları[1], ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılacağı bir şekilde iş modelleri geliştiremez, bu tür iş modellerine ilişkin herhangi bir hizmet sunamaz. (Md.4/1)
  • Ödeme ve elektronik para kuruluşları[2], kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık edemez. (Md.4/2)

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un 21 inci maddesine göre, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşu ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin bu Kanun kapsamındaki denetimi Merkez Bankası tarafından yapılmaktadır.

6493 sayılı Kanuna muhalefet edilmesi halinde uygulanacak yaptırımlar, soruşturma ve kovuşturma usulü Kanunun yedinci bölümünde düzenlenmiştir. Buna göre yaptırımlar idari para cezası (6493 sayılı Kanun m. 27) şeklinde ya da adli cezalar (6493 sayılı Kanun m. 28-36) şeklinde olabilir.

  • Düzenleme ve kararlara uymamanın cezasının düzenlendiği 6493 sayılı Kanun m. 27’de idari para cezasının alt limiti yirmi bin Türk Lirası üst limiti ise beş yüz bin Türk Lirası olarak belirlenmiş olup, bir menfaat temin edilmiş olması halinde verilecek idari para cezasının miktarının bu menfaatin iki katından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.
  • 6493 sayılı Kanun m. 28-36 da ise 13 ayrı suç düzenlenmiştir. Bunlar izinsiz faaliyette bulunmak, izlenim uyandırmak, denetim ve gözetim faaliyetlerini engellemek, bilgi ve belge vermemek, gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, belgelerin saklanması yükümlülüğüne aykırı davranmak, sırların açıklanması ve itibarın zedelenmesi, elektronik para kuruluşlarının görevli ve ilgililerinin cezai sorumluluğunu düzenleyen Kanunun 34. maddesine aykırılık, işlemlerin kayıt dışı bırakılması, gerçeğe aykırı muhasebeleştirme ve zimmettir. Kanun bu suçlara karşı değişik tutarlarda adli para cezaları veya hapis cezaları öngörmektedir.
 

[1] 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un 13 üncü maddesi uyarınca; 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ödeme hizmeti sağlayıcısıdır. Banka ve ödeme hizmeti sağlayıcısı dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamazlar.

[2] 6493 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre ödeme kuruluşu, ödeme hizmeti sağlamak ve gerçekleştirmek için bu Kanun kapsamında yetkilendirilmiş tüzel kişiyi; elektronik para kuruluşu ise yine bu Kanun kapsamında elektronik para ihraç etme yetkisi verilen tüzel kişiyi ifade eder. Ödeme hizmeti anılan Kanunun 12 nci maddesinde düzenlenmiştir.