Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Sirkülerler:

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik 2022-015

03 Şubat 2022

Yayımlandığı Yer : LEBİB YALKIN DERGİSİ                 

                             Şubat 2022

*Dr. Halit BAŞBUĞA

7349 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN GÜNCEL DEĞİŞİKLİKLER

  • 7349 sayılı Kanunla Getirilen Yasal Düzenlemedeki Gelir ve Damga vergisi istisnasının uygulaması nasıl olacaktır?

7349 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“18. Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.).”

Bu düzenlemenin amacı; hizmet erbabının ücretinden önceden kesilen gelir vergisinin yasal asgari ücret düzeyi tutarına isabet eden kısmının istisna edilmesidir. Diğer bir anlatımla bir hizmet erbabı artık ne kadar ücret düzeyi elde ederse etsin yasal asgari ücret üzerinden normal şartlarda kesilmesi gereken gelir vergisi ve damga vergisi tutarına isabet eden kısmı artık istisnadır.

Bununla birlikte yasa koyucu “Asgari Geçim İndirimi” uygulamasını içeren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu 32.maddesini yürürlükten kaldırdığından, artık her hizmet erbabına tek düzeyde gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanacaktır. Hizmet erbabının evli, eşinin çalışması, çocuk sahibi olmasının önemi kalmamıştır. Yeni getirilen gelir vergisi istisnası 1.2.3.4.5.6. ve 7. aylık dönemde 638,01 TL, 8. aylık dönemde 739,37 TL, 9.10.11 ve 12. aylarda ise 850,68 TL olarak uygulanacaktır (Kümülatif hesap dikkate alındığından dolayı 7.ve 8. aylarda durum değişmektedir.). Damga vergi istisnası ise yıl boyunca 37,98 TL olarak uygulanmaktadır. Ayrıca yıl içerisinde işe başlanması halinde; asgari ücrete isabet eden verginin hesaplanması, işe başlanan ay ilk ay olarak kabul edilmek suretiyle yapılacaktır. Yeni işe başlayan, işten ayrılan ve tam zamanlı çalışmayan hizmet erbabına yapılan kıst ücret ödemelerine istisna tam olarak uygulanacaktır.

  • Kanunda geçen «hizmet erbabı» ifadesinin kapsamı hakkında düşünceleriniz nelerdir? Nasıl yorumlanmalıdır?

7349 sayılı Kanununla getirilen gelir ve damga vergisi istisnasında yasa koyucu hizmet erbabına istisna hakkı tanımıştır. Bilindiği üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda işçi yerine hizmet erbabı tabiri kullanılmıştır. Hizmet erbabı adından da anlaşıldığı üzere emeğini ortaya koyan kişidir. Zira 4857 sayılı İş Kanununda işçi tabiri bir işverene bağımlı olarak çalışan kişi olarak tanımlanmıştır.

Ücret GVK’nin 61 inci maddesinde, “işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir” şeklinde tanımlanıyor. Uygulamada bu tanımdan yola çıkılarak, hizmet erbabı ifadesini işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlar olarak tarif eden yorumlar yapılıyor. Ancak GVK’deki ücret tanımı bununla sınırlı değil. Aynı maddenin devamında 1-7 bentlerde komisyon üyelerine, yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyelerine, tasfiye memurlarına, bilirkişilere, resmi arabuluculara, spor hakemlerine ve sporculara yapılan ödemeler gibi çeşitli ödemelerin de ücret sayılacağı belirtiliyor. Dolayısıyla, GVK’ye ücret, sadece işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlarca elde edilmiyor. Hizmet erbabı ifadesi için eğer yukarıdaki tanım esas alınacak olursa, ücret sayılan bu ödemeleri elde edenler getirilen istisnadan yararlanacaklardır.

Kanımızca yasa koyucu 7349 sayılı Kanunla gelir ve damga vergisi istisnasında hizmet erbabına matuf edilmesi, hizmet erbabının daha geniş bir yelpazede düşünülmesi, bu cihetle mezkur Kanunun 61. maddesinde sayılan ücret ödemesi kabul edilen kişilere yapılan ödemelerin de istisnadan yararlanılacağı kanunda belirtilmektedir. Zira konuya ilişkin Tebliğ Tasarısı’nda;

“193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Kanunun uygulamasında ücret sayılan ödemeler düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 62 nci maddesinde, işverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları kapsamında çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmış ve 61 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ücret sayılan ödemeleri yapanlar da bu Kanunda yazılan ödevleri yerine getirmek bakımından işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.” konu açıklığa kavuşturulmuş olup, hizmet erbabı geniş olarak yorumlanarak 193 sayılı GVK 61. maddesinin tümüne istisna uygulanacaktır.

Devamını okumak için lütfen dosyayı indiriniz.