Size ihtiyaçlarınız doğrultusunda ve özelleştirilmiş hizmetler sunabilmemiz için, bu internet sitesinde çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Çerezlerle ve nasıl çalıştıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi için GİZLİLİK POLİTİKASI’nı okuyunuz. Kişisel verilerin korunması hakkında AÇIKLAMA METNİ’ni okuyunuz.
Duyurular:

Vergi 2021-100

02 Temmuz 2021

Yayımlandığı Yer  : VERGİ DÜNYASI DERGİSİ –

                              Temmuz 2021 Sayı : 479

Mehmet MAÇ

Yeminli Mali Müşavir

HEKİMLERİN SERBEST MESLEK GELİRİ DEĞİL ÜCRET GELİRİ ELDE ETTİĞİ HALLER İLE İLGİLİ ÖZELGE VE GÖRÜŞLERİMİZ

ÖZET:

Bilindiği üzere Gelir Vergisi Kanunu’nun 2 nci maddesinde sayılan 7 gelir unsuru arasında yer alan;

  • Ücret ve
  • Serbest meslek kazançları

    farklı tanımlanan ve farklı hükümlere tabi olan gelir türleridir.

    Serbest meslek işi hasılatı olabilecek bir ödemenin bordro üzerinden (ücret olarak) yapılması, uygulamada tenkit edilmeyen bir durumdur.

    Ancak, ÜCRET TANIMINA GİREN BİR İŞ İÇİN SERBEST MESLEK MAKBUZU DÜZENLENMESİ HALİNDE HER İKİ TARAF MALİ YÜK VE CAZALARA MARUZ KALABİLMEKTEDİR.

    Yakın geçmişte verilmiş olan bir özelgede, hangi hallerde hekimlik hizmetinin serbest meslek makbuzu ile belgelenebileceği konusunda Maliye İdaresi tarafından benimsenen kriterler dile getirilmiştir.

    Bu yazımızda söz konusu özelgenin içeriği ortaya konulmuş ve şahsi görüşlerimiz açıklanmıştır.

    Hekimlik hizmeti gelirinin ücret geliri mi, serbest meslek kazancı mı olduğu, SGK açısından da önem arz etmektedir. Geçmişte SGK müfettişleri yanlış bildirim gerekçesi ile ciddi miktarlarda prim talebi ve ceza öngören raporlar yazmışlar, 2015 yılında çıkarılan ve isabetli bulduğumuz, 6645 sayılı Kanun ve buna ilişkin 2015/19 sayılı SGK Genelgesi, bu ayırımın SGK açısından doğru ve sorunsuz olarak yapılabilmesini sağlamıştır.

    ANAHTAR KELİMELER:

    Ücret, serbest meslek kazancı, bordro, işveren, işçi, emir, tabi olma, bağlı olma, hekim, hastane, sözleşmeli.

  1. GELİR VERGİSİ KANUNU HÜKÜMLERİ:

1.1. Ücretin Tanımı ve Nitelikleri:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 nci maddesinde ücret geliri şöyle tanımlanmıştır:

Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”

şeklinde tanımlanmıştır.

Görüldüğü gibi ücret gelirine tabi olma konusundaki ana kriterler;

  • İşverene tabi olma (bu ibareyi işverenin emirlerini yerine getirerek çalışma                        şeklinde anlıyoruz.)
  • İşyerine bağlı olma (bu ibareyi iş akdi ile bağlanma yani tarafların iş kanunu kapsamında ilişkide olacakları konusunda mutabık oldukları şeklinde anlıyoruz.)

    şeklinde belirlenmiştir.

1.2. Serbest Meslek Kazancı ve Nitelikleri:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 65 nci maddesinde serbest meslek kazancı,

Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.”

şeklinde tanımlandıktan sonra, bu tanımdaki serbest meslek faaliyeti şöyle tarif edilmiştir;

“Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.”

görüldüğü gibi  serbest meslek kazancı;

  • Sermayenin ön planda olmadığı,
  • Şahsi mesaiye dayanan,
  • İlmi veya mesleki bilgi veya ihtisas gerektiren ve ticari mahiyette olmayan işlerin;
  • işverene bağlı olmaksızın,
  • şahsi sorumluluk altında,
  • kendi nam ve hesabına,

yapılmasından elde edilen kazançlardır.

Devamını okumak için lütfen dosyayı indiriniz.